81 İlde Geri Dönüşüm Seferberliği: Her Ambalaj 1 TL Değerinde

Türkiye, 1 Temmuz itibarıyla geri dönüşüm alanında dev bir adım attı. Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi, 81 il ve 973 ilçede eş zamanlı olarak hayata geçirildi. Her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının ekonomiye kazandırılması hedeflenirken, vatandaşlar iade ettikleri her DOA logolu plastik, cam ve alüminyum ambalaj için 1 TL teşvik alacak. Günlük iade limiti ise kişi başına 200 ambalaj olarak belirlendi.

Sistem Nasıl İşleyecek?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen sistem, Depozito İade Makineleri (DİM) ve anlaşmalı iade noktaları üzerinden çalışacak. Vatandaşlar, DOA logolu ambalajları bu noktalara teslim ederek teşvik bedelini DOA Cüzdan‘a aktaracak. Biriken bakiyeler banka hesabına transfer edilebilecek, ATM’den çekilebilecek veya alışverişlerde kullanılabilecek. Bireysel iadelerde günlük üst limit 200 ambalaj olarak uygulanacak.

DOA Sistemi, üreticiden tüketiciye, satış noktalarından geri dönüşüm tesislerine kadar tüm sürecin dijital olarak yönetildiği entegre bir altyapı sunuyor. İade edilen ambalajlar sistem tarafından doğrulanıyor, teşvik bedelleri doğrudan dijital cüzdanlara aktarılıyor, finansal işlemler ve saha operasyonları anlık olarak takip ediliyor. Pek çok ülkede fiş veya kupon üzerinden yürütülen depozito uygulamalarından farklı olarak Türkiye’de süreç uçtan uca dijital olarak yönetiliyor.

TÜÇA Başkanı’ndan Çarpıcı Açıklamalar

Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, 1 Temmuz’u ‘Türkiye’nin kaynak yönetiminde yeni bir dönemin başlangıcı’ olarak nitelendirdi. Öztürk, her yıl atık haline gelen 25 milyar içecek ambalajının bir araya getirildiğinde yaklaşık 100 bin futbol sahasını kaplayacak bir hacim oluşturduğunu belirterek, ‘Buna artık dur demek zorundayız’ dedi.

Öztürk, ulusal entegrasyon sürecinin sistemin sahada güçleneceği ve yaygınlaşacağı bir dönem olduğuna dikkat çekti. ‘Bu dönem, sistemin kusursuz işlemesinin beklendiği bir dönem değil. Bu dönem; tüm paydaşlarımızın sisteme uyum sağlayacağı, birlikte tecrübe kazanacağımız, sahadan gelen geri bildirimlerle sistemi daha da geliştireceğimiz bir entegrasyon süreci’ ifadelerini kullandı. Vatandaşların sistemi tanıyacağını, işletmelerin ve HOREKA sektörünün daha güçlü şekilde dahil olacağını belirten Öztürk, ‘Biz de Türkiye Çevre Ajansı olarak sürecin her aşamasını yakından takip ederek eksikleri hızla giderecek ve vatandaşlarımızın kolaylıkla ulaşabileceği yaygın bir iade ağı oluşturacağız’ dedi.

Ekonomiye ve Çevreye Büyük Katkı

DOA Sisteminin yaygınlaşmasıyla Türkiye’de her yıl tüketilen yaklaşık 25 milyar içecek ambalajı yeniden üretimde hammadde olarak değerlendirilecek. Ambalaj kaynaklı çevresel kirliliğin azaltılması, doğal kaynakların daha verimli kullanılması ve geri dönüşüm kültürünün yaygınlaşmasının yanı sıra sanayinin ihtiyaç duyduğu kaliteli geri dönüştürülmüş hammaddenin daha yüksek oranda yurt içinden karşılanması sağlanacak. Böylece içecek ambalajı hammaddesi ithalatının yüzde 35 ila 40 oranında azalmasına ve cari açığın düşürülmesine katkı sunulacak.

Sistem, Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık katkı sağlayacak. Depozito İade Makineleri üretiminden lojistik ve geri dönüşüm faaliyetlerine kadar uzanan geniş ekosistem ise yeni yatırım ve istihdam alanları oluşturacak.

İşletmeler de sistemin önemli bir parçası olacak. Marketler, süpermarketler, bakkallar ve büfeler iade noktası olarak hizmet verirken, HOREKA işletmeleri kendi bünyelerinde tüketilen DOA logolu ambalajları sisteme kazandıracak. İşletmeler, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden yetkili saha operatörleriyle çalışacak. Toplama, taşıma ve doğrulama süreçleri dijital olarak izlenerek ambalajların geri dönüşüm zincirine güvenli ve izlenebilir şekilde dahil edilmesi sağlanacak.

Öztürk, DOA Sisteminin başarısının ortak bir seferberlikle mümkün olacağını vurgulayarak, ‘Bu büyük dönüşüm vatandaşlarımızın, esnafımızın, üreticilerimizin, yerel yönetimlerimizin ve tüm paydaşlarımızın ortak katkısıyla başarıya ulaşacak. İnanıyorum ki DOA Sistemi kısa süre içinde günlük hayatın doğal bir parçası haline gelecek ve Türkiye’yi geri dönüşüm alanında dünyaya örnek gösterilen ülkelerden biri haline getirecek’ dedi.

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı