Orta Doğu’da yaşanan askeri gerilimler, küresel alüminyum piyasasını son iki yılın en sert fiyat artışlarıyla karşı karşıya bıraktı. Mart 2022’den bu yana görülen en yüksek seviye olan ton başına 3.546 dolara ulaşan alüminyum fiyatları, Hürmüz Boğazı’ndaki stratejik baskılar ve üretim kesintileri nedeniyle daha da yukarı yönlü baskı altında. Sektör uzmanları, yıllık 6,2 milyon tonluk üretim kapasitesinin doğrudan risk altında olduğu konusunda alarm veriyor.
Kritik Su Yolu ve Üretim Merkezleri Tehdit Altında
Küresel alüminyum arzının önemli bir bölümü, Basra Körfezi’ndeki tesislerde yoğunlaşıyor. Hürmüz Boğazı’nın potansiyel olarak kapanma riski, Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden yapılan ihracatı ciddi şekilde engelliyor. Bu bölgedeki dev üreticiler, artan askeri gerilimler nedeniyle üretimlerini kısıtlama yoluna gitti. Örneğin, Katar’daki Qatalum tesisi kapasitesinin yalnızca yüzde 60’ını kullanırken, Bahreyn’deki Alba tesisinin bazı hatları tamamen durduruldu.
Birleşik Arap Emirlikleri’nde faaliyet gösteren Emirates Global Aluminium’un Et-Tavila tesisi, İran kaynaklı saldırı tehditleri nedeniyle uzun vadeli risk altında bulunuyor. Bu durum, küresel piyasalarda arz endişelerini zirveye taşıdı. Ayrıca, Mozambik’teki Mozal izabe tesisinin planlı bakıma alınması da mevcut arz sıkıntısını daha da derinleştiren faktörler arasında yer alıyor.
Fiyatlarda Tarihi Artış ve Piyasa Dinamikleri
Alüminyum fiyatları, mart ayında ton başına 3.546 dolarla Mart 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı. Metal, yılbaşından bu yana yüzde 15,7’lik bir değer kazanımı sergiledi. Londra Metal Borsası verilerine göre, Nisan 2024’te ton başına fiyatlar yüzde 10,9 oranında artış gösterdi. Bu yükseliş serisi, piyasanın ne kadar gergin olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Ak Yatırım Uluslararası Piyasalar Stratejisti Uraz Çay, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Çay, Hürmüz Boğazı’ndaki olası bir kapanmanın, bölgedeki yıllık 6,2 milyon tonluk alüminyum üretimini doğrudan riske attığını vurguladı. Ayrıca, mevcut gerilimler öncesinde bile piyasaların sıkı bir arz-talep dengesi içinde olduğunu ve bu durumun risk algısını daha da artırdığını ifade etti.
Çin Kotası ve Küresel Etkiler
Uraz Çay, fiyat artışlarını destekleyen bir diğer önemli faktörün Çin’deki üretim kotası olduğuna dikkat çekti. Çin’in kapasite fazlasını sınırlayan bu politikası, küresel arz üzerinde ek bir baskı oluşturuyor. Tüm bu gelişmelerin bir araya gelmesiyle, alüminyum fiyatlarının 2022 yılından sonra en yüksek seviyelere tırmandığı gözlemleniyor.
Çay, Hürmüz Boğazı’nın küresel ham madde piyasaları için taşıdığı kritik öneme işaret etti. Boğazdaki tanker geçişlerindeki herhangi bir aksamanın, alüminyum fiyatlarının gelecekteki seyrini doğrudan belirleyeceğini söyledi. Bu açıklama, piyasa katılımcılarının bölgedeki gelişmeleri yakından takip etmesi gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.
Sonuç olarak, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin alüminyum piyasası üzerindeki etkisi derinleşiyor. Arz kesintileri ve lojistik riskler, fiyatları tarihi seviyelere taşırken, sektör temsilcileri önümüzdeki dönemde dalgalanmaların devam edebileceği konusunda uyarıyor. Yatırımcılar ve endüstriyel alıcılar, bu dinamik piyasa koşullarında dikkatli hareket etmek durumunda kalıyor.
Kaynak: Sözcü