Çocukluk çağında fark edilmeyen bacak boyu eşitsizliği, zamanında müdahale edilmediğinde kalıcı omurga eğriliği, erken eklem kireçlenmesi ve kronik ağrı gibi ciddi sorunlara yol açabiliyor. Acıbadem Ataşehir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, bu durumun özellikle büyüme çağındaki çocuklarda sıklıkla gözden kaçtığını belirterek, aileleri uyarıyor.
Bacak Boyu Eşitsizliği Nedir ve Neden Önemlidir?
Bacak boyu eşitsizliği, iki bacak arasındaki ölçülebilir uzunluk farkı olarak tanımlanıyor. Toplumda hafif düzeyde farklar yaygın görülse de, dünya genelinde her 100 çocuktan yaklaşık 3 ila 5’inde önemli farklar bulunuyor. Prof. Dr. Sarıyılmaz, bu farkların tedavi edilmediğinde iskelet sisteminde telafisi mümkün olmayan hasarlara neden olabileceğini vurguluyor. Özellikle ‘çocuk büyüyünce düzelir’ yanılgısının büyük risk taşıdığını belirten uzman, büyüme plağı hasarlarına bağlı eşitsizliklerin çocuk büyüdükçe katlanarak arttığını ifade ediyor.
Belirtileri Hafife Almayın
Hafif eşitsizlikler genellikle belirti vermezken, fark arttıkça bazı işaretler ortaya çıkıyor. Prof. Dr. Sarıyılmaz, şu belirtilere dikkat çekiyor:
- Yürürken aksama veya topallama
- Bir bacağın üzerinde daha fazla durma eğilimi
- Ayakkabı tabanlarında asimetrik aşınma
- Omuz ve kalça hattında belirgin asimetri
Uzman, en küçük bir yürüyüş bozukluğunun bile basit bir basma bozukluğu olarak hafife alınmaması gerektiğini, erken dönemde yapılacak basit bir müdahalenin ileride büyük ameliyatları önleyebileceğini söylüyor.
Nedenleri: Doğuştan ve Sonradan Oluşan Faktörler
Bacak boyu eşitsizliği hem doğuştan hem de sonradan ortaya çıkabiliyor. Prof. Dr. Sarıyılmaz, en sık görülen nedenleri şöyle sıralıyor:
- Kemik kırıkları: Çocukluk çağında büyüme plağını etkileyen kırıklar
- Enfeksiyonlar: Kemik ve eklem enfeksiyonları
- Kalça çıkığı: Gelişimsel kalça displazisi
- Doğuştan uzuv gelişim eksiklikleri
- Sendromik durumlar: Vücudun bir yarısının diğerine göre daha fazla büyümesi
- Nadir durumlar: Kemik tümörleri veya çocukluk çağı romatizması
Ameliyatsız Çözümler: Tabanlık ve Ayakkabı Takviyeleri
Her bacak boyu eşitsizliği cerrahi müdahale gerektirmiyor. Prof. Dr. Sarıyılmaz, özellikle 2 santimetrenin altındaki farklarda şu yöntemlerin tercih edildiğini belirtiyor:
- Kişiye özel ortopedik tabanlıklar: Kısa olan bacağı destekleyerek kalça ve omurga dizilimini dengeliyor, skolyoz gelişimini engelliyor.
- Ayakkabı altı takviyeleri (Lift): Tabanlıkla giderilemeyen ancak cerrahi sınırın altında kalan farklarda ayakkabının dış tabanına ekleme yapılıyor.
Cerrahi Müdahale Gerektiren Durumlar
Bacak boyları arasındaki farkın 2-2,5 santimetrenin üzerine çıkması beklendiğinde cerrahi yöntemler devreye giriyor. Prof. Dr. Sarıyılmaz, uygulanan başlıca teknikleri şöyle sıralıyor:
- Eksternal fiksatörler (Dıştan cihazlar): Metal çerçeveler kemiklere ince tellerle tutunuyor; özellikle kısalık ve eğriliğin birlikte olduğu karmaşık durumlarda tercih ediliyor.
- Manyetik akıllı çiviler (İçten uzatma): Kemiğin içine yerleştirilen, dışarıdan manyetik kumandayla uzatılan ileri teknoloji ürünü; enfeksiyon riski düşük ve estetik avantaj sağlıyor.
- Kombine yöntemler (LON Tekniği): Hem içten çivi hem dıştan fiksatör kullanılarak dış cihazla geçirilen süre kısaltılıyor, konfor artırılıyor.
- Büyümenin yavaşlatılması (Epifizyodez): Uzun olan bacağın büyüme hızı küçük bir müdahaleyle yavaşlatılarak kısa bacağın yetişmesi sağlanıyor.
Prof. Dr. Sarıyılmaz, kemik gelişimi tamamlanmadan yapılan küçük müdahalelerin ilerideki büyük ameliyatları önleyebileceğini vurguluyor. Bu nedenle büyüme çağındaki çocuklarda düzenli ortopedik değerlendirmelerin hayati önem taşıdığını belirtiyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı