Enerji sektöründe yetki ve denetim mekanizmalarında köklü bir değişim yaşanıyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği’nde yaptığı revizyonla, performans testleri ve sertifikasyon süreçlerini tek bir kurumun yetkisine devretti. Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bu düzenleme, piyasa katılımcılarının faaliyet koşullarını doğrudan etkileyecek önemli adımlar içeriyor.
Yetki Devri: Bağımsız Firmaların Rolü Sona Erdi
Yönetmelikteki en çarpıcı değişiklik, daha önce belirli süreçlerde yer alan “yetkilendirilmiş bağımsız firmalar” ifadesinin tamamen kaldırılması oldu. Bu hamleyle, elektrik piyasasında yan hizmet sunmak isteyen tüm tüzel kişilerin tesisleri için gerekli performans testlerinin artık doğrudan Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) tarafından yapılması zorunlu hale getirildi. Testlerin sonucunda, sertifikalandırma işlemleri de yine TEİAŞ’ın sorumluluğunda gerçekleştirilecek. Bu değişim, sektördeki denetim ve standardizasyon süreçlerinin merkezileştirilmesi anlamına geliyor.
Yeni Zorunluluklar ve Denetim Mekanizmaları
Yeni düzenlemeye göre, yan hizmet sağlayıcıları faaliyetlerine devam edebilmek için mutlaka TEİAŞ onaylı test raporu veya sertifika almakla yükümlü olacak. Kurumun yapacağı düzenli denetimlerde, yükümlülüklerin gereği gibi yerine getirilmediği tespit edilirse, sertifikaların yenilenmesi talep edilebilecek. Bu süreçte, ilgili hizmet alımının geçici olarak durdurulması da gündeme gelebilecek. Ayrıca, 1 Ocak 2025 tarihinden sonra lisans alacak üretim tesisleri için yeni bir zorunluluk getirildi: Bu tesislerin “sınırlı frekans hassasiyet modu” testini yaptırması gerekecek.
Geçiş Süreci: 2026’ya Kadar Esneklik Sağlanıyor
Performans testlerinin tamamen TEİAŞ kontrolüne geçmesi için bir geçiş dönemi öngörüldü. Buna göre, 1 Eylül 2026 tarihine kadar yapılacak testlerde, TEİAŞ gözlemcisinin bulunması şartıyla akreditasyon zorunluluğu aranmayacak. Bu süre, sektör aktörlerinin yeni sisteme uyum sağlaması için bir nevi esneklik penceresi sunuyor. Ancak, belirtilen tarihten itibaren tüm test ve sertifikasyon süreçleri kesin olarak TEİAŞ tarafından yürütülecek ve bağımsız firmaların bu alandaki rolü tamamen sona erecek.
Sektörel Etkiler ve Beklentiler
Bu düzenlemenin, elektrik piyasasında faaliyet gösteren üreticiler, dağıtıcılar ve yan hizmet sağlayıcıları üzerinde doğrudan etkileri olması bekleniyor. Merkezi bir otorite tarafından yapılacak testlerin, sektör genelinde daha tutarlı ve şeffaf bir denetim mekanizması oluşturması hedefleniyor. Öte yandan, tüm süreçlerin tek bir kurumun sorumluluğuna devredilmesi, iş yükü ve kaynak planlaması açısından TEİAŞ için de yeni sorumluluklar getiriyor. Sektör temsilcileri, uygulamanın pratikte nasıl işleyeceğini ve olası darboğazları yakından takip ediyor.
Standardizasyon ve Güven Artışı Hedefleniyor
EPDK’nın bu kararı, temelde elektrik piyasasında yan hizmetlerin kalitesini ve güvenilirliğini artırmayı amaçlıyor. Performans testlerinin standart bir kurum tarafından yapılması, farklı tesisler arasında tutarlı ölçümler sağlayarak piyasa bütünlüğünü güçlendirebilir. Ayrıca, sertifikasyon süreçlerinin merkezileştirilmesi, belge sahteciliği veya uyumsuzluk risklerini azaltmaya yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor. Bu değişikliklerin uzun vadede sektördeki yatırım ortamını da etkilemesi öngörülüyor.
Sonuç olarak, EPDK’nın yönetmelik değişikliği, elektrik piyasasında yan hizmetlere ilişkin düzenlemeleri kökten değiştiriyor. TEİAŞ’ın tek yetkili kurum haline gelmesi, 2026 yılına kadar sürecek bir geçiş dönemiyle hayata geçirilecek. Sektör paydaşlarının bu sürece uyum sağlaması, yeni zorunlulukları yerine getirmesi ve denetim mekanizmalarına hazırlıklı olması gerekiyor. Önümüzdeki dönemde, uygulamanın detayları ve etkileri daha net bir şekilde ortaya çıkacak.
Kaynak: PİHA