İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentin simge yapılarından Tarihi Asansör‘de vandalizmle mücadele kapsamında kapsamlı bir temizlik ve koruma çalışması başlattı. Restoratörler Esra Küpelioğlu ve Özgün Taner Kara, duvarlara yazılan yazıları bilimsel yöntemlerle temizlediklerini belirterek, “Bu sadece temizlik değil, kentin hafızasını koruma mücadelesi” dedi. Çalışmalar, yalnızca fiziksel onarımı değil, aynı zamanda toplumsal bilinç oluşturmayı da hedefliyor.
Bilimsel Yöntemlerle Tarihe Dokunuş
Belediyenin KUDEB ve Tarihi Yapılar Şube Müdürlüğü ekipleri, Tarihi Asansör’deki yazı ve çizimleri özel solüsyonlar ve kontrollü tekniklerle yüzeye zarar vermeden temizliyor. Restoratör Özgün Taner Kara, “En küçük hata bile tarihi yüzeye zarar verebilir. Milim milim çalışıyoruz” diyerek sürecin hassasiyetine dikkat çekti. Esra Küpelioğlu ise her müdahalenin bilimsel esaslara dayandığını vurguladı: “Burada koruduğumuz şey sadece taş değil, tarih.” Çalışmalar sırasında bazen mahalle sakinlerinin bile farkında olmadığı tarihi yapılar gün yüzüne çıkarılıyor; bir çeşmenin yeniden akması veya bir yapının kullanıma açılması vatandaşlarda büyük mutluluk yaratıyor.
30 İlçede Kapsamlı Koruma Seferberliği
KUDEB bünyesindeki çalışmalar yalnızca Tarihi Asansör’le sınırlı değil. Esra Küpelioğlu, toplam 30 ilçede taşınmazların basit bakım onarımlarına yönelik başvuruları değerlendirdiklerini belirtti. Mimar, mühendis, şehir plancısı, arkeolog ve sanat tarihçilerinden oluşan uzman ekip, başvuruları inceleyerek yapının esaslı mı yoksa basit onarım mı gerektirdiğine karar veriyor. 1. grup yapılarda Koruma Bölge Kurulu’ndan izin alınırken, 2. grup yapılarda KUDEB uzmanları tarafından ‘Ön Onarım İzin Belgesi’ düzenleniyor. Süreç, sahadaki uygulamalarla devam ediyor; ekipler iş programını oluşturup müdahaleleri titizlikle gerçekleştiriyor.
Vandalizm: Kalıcı Bir Tehdit
Restoratörlerin en büyük zorluğu, tekrarlayan vandalizm eylemleri. Küpelioğlu, “Temizlenen yüzeyler çok kısa sürede yeniden yazılarla doluyor. Bu durum hem emeğimizi hem de yapının dokusunu yıpratıyor” dedi. Her temizlik müdahalesinin yapı malzemesi üzerinde mikro düzeyde aşınmalara neden olduğunu, bunun zamanla malzemenin dayanımını azalttığını ve özgün dokuya geri dönüşü olmayan zararlar verebildiğini vurguladı. İzmir Tarihi Asansör örneği, tarihi yapıların korunmasının yalnızca teknik müdahalelerle sürdürülebilir olmadığını gösteriyor.
Toplumsal Bilinç: Kalıcı Çözümün Anahtarı
Uzmanlara göre kalıcı koruma, ancak toplumun bu yapılara karşı bilinç geliştirmesi ve onları sahiplenmesiyle mümkün. Özgün Taner Kara, “Biz sahadayız ama bu yapıların gerçek koruyucusu toplumun kendisi” diyerek vatandaşların rolüne dikkat çekti. Restorasyonun kendisi için sadece bir meslek değil, “zamanın ruhuna dokunma biçimi” olduğunu ifade eden Kara, “Bir duvara dokunduğumuzda aslında geçmişe dokunuyoruz” sözleriyle çalışmaların manevi boyutunu özetledi. İzmir’in hafızası, titizlikle yürütülen bu emek sayesinde ayakta kalmaya devam ediyor.
İzmir Miras çalışmaları, Instagram’da @izmirmiras hesabı üzerinden takip edilebilir. Belediye, önümüzdeki dönemde benzer çalışmalarla kent genelindeki tarihi yapıları korumayı ve toplumsal farkındalığı artırmayı hedefliyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı