İstanbul’un tarihsel katmanlarını gün yüzüne çıkaran önemli bir akademik çalışma, Maltepe Belediyesi tarafından kitap haline getirilerek bilim dünyasına kazandırıldı. Geçtiğimiz yıl düzenlenen “İstanbul’un Katmanları: Kent Arkeolojisi ve Maltepe Sempozyumu”nda sunulan tüm bildirileri içeren 126 sayfalık eserin tanıtımı, görkemli bir törenle gerçekleştirildi. Bu çalışma, kentin binlerce yıllık hafızasını gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor.
Sempozyumdan Kalıcı Eser: Bilimsel Buluşma Kitaba Dönüştü
2025 Eylül ayında organize edilen sempozyumda ele alınan akademik sunumlar, titiz bir editoryal sürecin ardından somut bir yayına dönüştü. Prof. Dr. Türkan Saylan Kültür Merkezinde düzenlenen lansman etkinliği, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı öğrencilerinin sunduğu müzik dinletisiyle başladı. Törene, arkeoloji ve kültür mirası alanında çalışan pek çok değerli isim katıldı. Küçükyalı Arkeopark proje yürütücüsü Esra Ekşi Balcı, mimar Arzu Özsavaşçı, Doç. Dr. Ahmet Bilir, Mine Kiraz Vancı, Ozan Eser Vancı ve Yiğit Özar gibi uzmanlar, bu önemli buluşmada hazır bulundu. Ayrıca belediye yöneticileri, meclis üyeleri, muhtarlar ve çok sayıda vatandaş da eserin tanıtımına tanıklık etti.
Bu kitap, yalnızca akademik bir derleme olmanın ötesinde, Maltepe’nin tarihsel dokusunu anlamak isteyen herkes için temel bir kaynak niteliği taşıyor. Sempozyumda tartışılan konular, Küçükyalı Arkeopark’tan Vordonisi Adası’na, Fındıkbayır’daki Bizans kalıntılarından Ceneviz Kalesi’ne uzanan geniş bir coğrafyayı kapsıyor. Eser, bölgenin kültürel birikimini bilimsel bir perspektifle ele alarak, kent arkeolojisinin sadece geçmişi değil, aynı zamanda geleceği şekillendirmede de nasıl kritik bir rol oynadığını ortaya koyuyor.
Belediye Başkanı Köymen: “Kentler Birikmiş Hafızalardır”
Lansman töreninde konuşan Maltepe Belediye Başkanı Mimar Esin Köymen, bu çalışmanın belediyenin kültürel mirasa yaklaşımının somut bir yansıması olduğunu vurguladı. Köymen, “Bugün burada, sadece bir kitap tanıtmıyoruz. Bilimsel bir buluşmanın kalıcı ürününü, ortak hafızamıza kazınan bir eseri birlikte karşılıyoruz” ifadelerini kullandı. Başkan, Maltepe’nin geçmiş, bugün ve geleceği aynı anda barındıran bir kent olduğunun altını çizdi.
Köymen, tarihsel ve kentsel mirasın korunmasının yanı sıra, paylaşılarak ve çoğaltılarak yaşatılması gerektiğine dikkat çekti. “Kentler yalnızca fiziksel mekânlar değil; aynı zamanda birikmiş hafızalardır. Bizim sorumluluğumuz, bu hafızayı korumak, güçlendirmek ve gelecek kuşaklara aktarmaktır” şeklinde konuştu. Bu kitabın, hem araştırmacılar için başvuru kaynağı hem de kent politikalarına yön veren bir rehber olacağını belirtti. Köymen, tanıtımın aynı zamanda yeni iş birlikleri ve projeler için bir başlangıç noktası olmasını temenni etti.
Dijital Platform ve Restorasyon Çalışmaları Hız Kesmiyor
Maltepe Belediye Başkan Yardımcısı Cevahir Efe Akçelik, sempozyumun kapanışında yaptığı konuşmada, ilçedeki kültürel miras çalışmalarına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Akçelik, İBB Miras ile iş birliği içinde Maltepe Mezarlığı ve Süreyyapaşa Türbesi’nde restorasyon çalışmaları yürüttüklerini duyurdu. Küçükyalı Arkeopark’ın kent yaşamının aktif bir parçası haline getirilmesi için düzenli bakım faaliyetlerine devam ettiklerini ifade etti.
Akçelik, geleceğe yönelik iddialı projeleri de paylaştı. Maltepe Tren İstasyonu ve dört lojmanın kültür merkezi, sergi ve atölye alanı olarak değerlendirilmesi için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na ikinci başvurularını yaptıklarını açıkladı. Vordonisi Adası ve Bostancıbaşı Köprüsü ile ilgili çalışmaların sürdüğünü, Süreyyapaşa Köşkü restorasyonunda da önemli adımlar atıldığını belirtti. Ayrıca, ilçedeki 97 adet tescilli yapının fotoğraflama çalışmasının tamamlandığını duyurdu.
En dikkat çekici projelerden biri ise kapsamlı bir dijital miras platformunun oluşturulması. Bu platformda, tescilli yapılar, sit alanları, sözlü tarih kayıtları ve görsel arşivler bir araya getirilecek. Akçelik, “Bu platformla, kültürel mirası yalnızca kayıt altına alan değil; aynı zamanda görünür kılan, paylaşan ve kamusallaştıran bir yaklaşımı hayata geçireceğiz” dedi. Ayrıca, sempozyumun ikincisinin Haziran ayında Küçükyalı Arkeopark’ta daha geniş bir programla tekrarlanacağını müjdeledi.
Kültürel Mirasın Geleceği: Kayıt, Koruma ve Aktarım
Bu gelişmeler, Maltepe’nin kültürel mirasını koruma ve yaşatma konusundaki kararlılığını net bir şekilde ortaya koyuyor. Kitabın yayımlanması, akademik bilginin toplumla buluşması açısından büyük önem taşıyor. Sempozyumda yer alan bildiriler, artık sadece katılımcılarla sınırlı kalmayacak, araştırmacılar, öğrenciler ve meraklılar için erişilebilir bir kaynak haline gelecek.
Dijital platform projesi ise, geleneksel koruma yöntemlerini teknolojiyle birleştiren yenilikçi bir adım olarak dikkat çekiyor. Bu sayede, Maltepe’nin tarihsel dokusu sadece fiziksel olarak değil, dijital ortamda da canlı tutulacak. Süreyya Plajı, Bakireler Anıtı gibi alanlarda planlanan sözlü tarih çalışmaları da kentin yaşayan hafızasını kayıt altına almayı amaçlıyor. Tüm bu çabalar, İstanbul’un bu kadim semtinin kültürel kimliğini geleceğe taşımak için atılan somut adımlar olarak değerlendiriliyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı