Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2026 yılı ilk çeyrek İşgücü Girdi Endeksleri, sanayi sektöründe istihdam ve üretimde belirgin bir yavaşlamaya işaret ederken, ücret ve işgücü maliyetlerindeki yükselişin hız kesmeden devam ettiğini gözler önüne serdi. Verilere göre, sanayi sektöründe istihdam yıllık bazda yüzde 3,2 oranında gerilerken, saatlik işgücü maliyeti endeksi yıllık yüzde 41,4 arttı. Bu durum, üretim maliyetleri ile istihdam arasındaki makasın giderek açıldığını ortaya koyuyor.
Sanayi Sektöründe Daralma Sürüyor
Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörlerinin toplamında istihdam endeksi, 2026 yılının ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,2 oranında artış gösterdi. Ancak sektörel kırılım incelendiğinde, sanayi tarafındaki daralma dikkat çekiyor. Sanayi sektöründe istihdam yüzde 3,2 azalırken, inşaat sektöründe yüzde 3,8, ticaret-hizmet sektörlerinde ise yüzde 3,1 oranında artış kaydedildi. Çeyreklik bazda toplam istihdam yüzde 0,2 artarken, sanayide yüzde 0,6, inşaatta ise yüzde 0,3 düşüş yaşandı; ticaret-hizmet sektörleri ise yüzde 0,8 büyüdü.
Toplam çalışılan saat endeksi ise ilk çeyrekte yıllık bazda yüzde 1,7 geriledi. Sanayi sektöründe bu düşüş yüzde 5,1’e ulaşırken, inşaat sektöründe yüzde 4,8 azalma görüldü. Ticaret-hizmet sektörlerinde ise çalışılan saatler yüzde 0,8 arttı. Bir önceki çeyreğe göre toplam çalışılan saat endeksi yüzde 0,7 düşerken, sanayide yüzde 2, inşaatta yüzde 4,8 gerileme kaydedildi.
Ücret ve İşgücü Maliyetlerinde Güçlü Artış
TÜİK verilerine göre, brüt ücret-maaş endeksi ilk çeyrekte yıllık bazda yüzde 37 arttı. En yüksek artış yüzde 39 ile ticaret-hizmet sektörlerinde gerçekleşirken, sanayide yüzde 34,7, inşaatta ise yüzde 33,5 oldu. Çeyreklik bazda brüt ücret-maaş endeksi yüzde 10,3 yükseldi.
Saatlik işgücü maliyeti endeksi yıllık bazda yüzde 41,4 artış gösterdi. Sanayi sektöründe bu oran yüzde 43’e ulaşırken, inşaatta yüzde 42,3, ticaret-hizmet sektörlerinde ise yüzde 40,3 olarak kaydedildi. Saatlik kazanç endeksi yıllık yüzde 39,4 artarken, kazanç dışı işgücü maliyetlerindeki yükseliş yüzde 51,4’e çıktı. Çeyreklik bazda da işgücü maliyetlerindeki artış dikkat çekti: saatlik işgücü maliyeti yüzde 12,5, saatlik kazanç endeksi yüzde 11,1, saatlik kazanç dışı maliyet endeksi ise yüzde 19,5 arttı.
Veriler Ne Anlama Geliyor?
Bu veriler, sanayi sektöründe üretim ve istihdamın daraldığı bir dönemde işgücü maliyetlerinin hızla yükseldiğini gösteriyor. İstihdamdaki düşüş ve çalışılan saatlerdeki azalma, sanayideki yavaşlamanın derinleştiğine işaret ederken, ücret ve maliyet artışları işverenler üzerindeki baskıyı artırıyor. Özellikle kazanç dışı maliyetlerdeki yüzde 51,4’lük yıllık artış, sosyal güvenlik primleri ve diğer yan ödemelerdeki yükselişin etkisini ortaya koyuyor.
Önümüzdeki dönemde, sanayi sektöründeki istihdam kaybının devam edip etmeyeceği ve işgücü maliyetlerindeki artışın enflasyon üzerindeki etkileri yakından izlenecek. Ticaret-hizmet sektörlerindeki büyüme ise ekonominin diğer ayaklarının sanayideki daralmayı kısmen telafi ettiğini gösteriyor.
Kaynak: PİHA