Tarihi Kemeraltı Çarşısı’nda Zanaatkarlar Ödüllerle Yaşatılıyor

İzmir’in tarihi Kemeraltı Çarşısı’nda bıçakçılık, sıcak demircilik, geleneksel çalgı yapımı gibi köklü zanaatlar, İzmir Büyükşehir Belediyesi‘nin 22 yıldır sürdürdüğü Tarihe Saygı Yerel Koruma Ödülleri ile destekleniyor. Bu ödüller, yalnızca tarihi yapıları değil, bu yapılara ruh veren ustaları ve somut olmayan kültürel mirası da koruyarak yüzyıllık zanaatların gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlıyor.

Kimi çeliğe adeta ruh vererek bıçakları sanat eserine dönüştürüyor, kimi dünyaca ünlü müzik enstrümanları üretiyor, kimi ise tarihi filmler için savaş aletleri hazırlıyor. Bu isimler, Kemeraltı’nın son usta zanaatkârları olarak geleneksel üretim kültürünü kuşaklardır yaşatıyor.

Geçim Kaynağından Öte: Yaşayan Miras

Daha önce ödüle layık görülen bıçak ustası Hasan Ergenay, def yapım ustası Sami Hosseini ve sıcak demircilik geleneğini üç kuşaktır sürdüren Akdemir Ailesi, mesleklerinin bugününü ve geleceğini anlattı. Ustalar, kaybolmaya yüz tutan bu mesleklerin yalnızca bir geçim kaynağı olmadığını; kentin hafızasını, kültürel kimliğini ve kuşaklar boyunca aktarılan bilgi birikimini taşıyan yaşayan bir miras olduğunu vurguladı.

İran doğumlu sanatçı ve enstrüman yapımcısı Sami Hosseini, diş hekimliği eğitimini yarıda bırakarak kendini geleneksel çalgı yapımına adadı. 2016’da Kemeraltı’nda açtığı Defxane atölyesinde def üretiyor, 2023’te kurduğu Lévni Band ile geleneksel müziği ve Kemeraltı’nın kültürel mirasını yurt içinde ve dışında tanıtıyor. Hosseini, yerel yönetimin desteğinin önemine dikkat çekerek, “Yerel bir yönetimin yaptığımız işi fark edip bizi onurlandırması çok değerli. Belki bu sayede bir genç enstrüman yapımına ilgi duyar ve bu mesleği sürdürmeye karar verir” dedi.

Son Ustaların Kaygıları ve Umutları

1950 doğumlu bıçak ustası Hasan Ergenay, Kemeraltı’nda geleneksel yöntemlerle bıçak üreten son ustalardan biri. Yeni neslin bu mesleğe yönelmediğini belirten Ergenay, “Şu anda Kemeraltı’nda bu işi geleneksel yöntemlerle yapan neredeyse kimse kalmadı. Çocuklarıma ve torunlarıma öğrettim ancak yeni nesil bu mesleğe yönelmiyor” diye konuştu. Japonya’daki kılıç ustalarına verilen değeri örnek gösteren Ergenay, “Sanatı kaybetmek, benim gözümde vatanı kaybetmek gibidir. Bu ödül yalnızca bizi onurlandırmıyor, aynı zamanda mesleğimizin hâlâ değer gördüğünü hissettiriyor” ifadelerini kullandı.

Ali ve Ömer Akdemir kardeşler, ailelerinden devraldıkları sıcak demircilik geleneğini sürdürüyor. Bugün Kemeraltı’nda bu mesleği yapan son ustalardan olduklarını belirten Ali Akdemir, “Eskiden ayakkabıcılık sektörüne yönelik çalışıyorduk. Sektör değişince biz de özel üretime yöneldik. Bugün baltadan kebap şişine, tarım aletlerinden kişiye özel siparişlere kadar tamamen el emeğiyle üretim gerçekleştiriyoruz” dedi. Belediyenin desteğinin motivasyonlarını artırdığını sözlerine ekledi.

3. Kuşak Vizyonu

3. kuşak temsilcisi Süleyman Akdemir, geleneksel demirciliği dizi, film ve oyun sektörüne taşıdıklarını belirterek, “Diriliş Ertuğrul, Kuruluş Osman gibi dönem dizilerinin yanı sıra oyun ve cosplay ekipleri için de özel ürünler hazırlıyoruz. Atalarımızın kullandığı balta, bıçak, kılıç ve ok ucu gibi eserleri aslına uygun şekilde üretebiliyoruz” dedi. Ayrıca yurt dışına açıldıklarını ve Almanya, Belçika, Hollanda’da geniş bir müşteri ağı oluşturduklarını ifade etti.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 22 yıldır düzenlediği Tarihe Saygı Yerel Koruma Ödülleri, tarihi yapıların korunmasının yanı sıra geleneksel üretim kültürünü de destekliyor. Kemeraltı’nın son ustaları, yılların birikimini yeni kuşaklara aktarmak için üretmeye devam ederken, bu ödüller somut olmayan kültürel mirasın yaşatılmasına önemli katkı sunuyor.

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı