Tarım arazilerinde izinsiz inşa edilen yapılar için geri sayım başladı. Resmi Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik, kaçak bungalov, konteyner ve bağ evlerinin bir ay içinde yıkılmasını zorunlu kılıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ‘Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkındaki Yönetmelik’te yaptığı değişiklikler, tarlalara çivi çakmanın bile artık Toprak Koruma Kurulu onayına tabi olacağını ortaya koyuyor.
Bağ Evi İnşaatına Sıkı Koşullar Getirildi
Yeni düzenleme, bağ evi yapımını önemli ölçüde zorlaştırıyor. Bir parselde yalnızca tek bir eve izin verilirken, aynı aile bir bölgede sadece bir kez bu hakkı kullanabilecek. Bağ evi inşaatı için en az 5 dönüm arazi büyüklüğü şartı aranacak. Yapı alanı ise 30 metrekareyi geçemeyecek, ancak iki katlı binalara müsaade edilebilecek. Dikili tarım arazilerinde ise 30 metrekarelik bir bina için 1 dönümlük alan yeterli sayılacak.
Bu değişiklikler, tarım arazilerinin parçalanmasını ve amaç dışı kullanımını engellemeyi hedefliyor. Yönetmelikte ayrıca, zeytinliklerin korunmasına yönelik maddeler de yer alıyor. Dönüm başına 28 ile 55 adet zeytin ağacı bulunan alanlar ‘dikili tarım arazisi’ ilan edilerek yapılaşma tamamen sınırlandırıldı.
Yıkım Süreci ve Mali Sorumluluklar
Kaçak yapılarla mücadelede bürokratik engelleri aşmak için sert yaptırımlar devreye alınıyor. Yıkım kararı çıkan yapıların bir ay içinde ortadan kaldırılması gerekiyor. Belediyeler veya il özel idareleri bu sürede yıkımı gerçekleştirmezse, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı devreye girecek.
Bakanlığın üstlendiği yıkım masrafları, ilgili belediyenin bütçesinden %100 fazlasıyla doğrudan kesilecek. Bu masraflar nihai olarak kaçak yapıyı yapan kişiden tahsil edilecek, ancak belediye görevini yapmazsa, devlet cezalı tutarı önce belediyeden kesecek. Belediye ise bu parayı rücu yoluyla sorumlu kişiden isteyecek.
Tapu Kaydına Şerh ve Hukuki Yaptırımlar
Aykırı yapılaşmanın tespit edildiği arazilerin tapu kütüğüne ‘5403 sayılı Kanunun amacı dışında kullanılmıştır’ ibaresi işlenecek. Bu şerh, tarla eski haline getirilmeden ve Bakanlık onayı alınmadan silinemeyecek. Ayrıca, tarım arazilerini kooperatif hissesi adı altında küçük parsellere bölerek satanlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulacak.
Bu kişiler hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açılabilecek. Yönetmelik, Güneş Enerjisi Santralleri (GES) için de yeni kriterler getiriyor. Sadece ‘kuru marjinal tarım arazileri’ kullanılabilecek; verimli araziler üzerine GES kurulumu talepleri Kurul gündemine dahi alınmayacak.
Tarımsal Amaçlı Yapıların Listesi Güncellendi
Yönetmelik kapsamında hangi yapıların ‘tarımsal amaçlı’ sayılacağı da tek tek listelendi. Bu yapılar arasında şunlar yer alıyor:
- İpek böcekçiliği ve arıcılık tesisleri
- Mantar üretim tesisleri, mandıralar ve silolar
- Seralar ve tarım makineleri için muhafaza sundurmaları
- Tarımsal Ar-Ge tesisleri ve soğuk hava depoları
Bu tesislerin kurulumu için öncelikle alternatif bir arazi olup olmadığına bakılacak ve arazinin doğal yapısını bozmayacak projeler onaylanacak. Bu düzenlemeler, tarım arazilerinin korunması ve sürdürülebilir kullanımı için kapsamlı bir çerçeve sunuyor.
Yeni yönetmeliğin uygulanmasıyla birlikte, tarım arazilerindeki kaçak yapılaşmanın önüne geçilmesi ve bu alanların asıl amaçları doğrultusunda kullanılması bekleniyor. Sürecin, ilgili kurumların koordineli çalışması ve yasal düzenlemelerin etkin şekilde uygulanmasıyla sonuç vereceği öngörülüyor.
Kaynak: Sözcü