Ticaret Bakanlığı sosyal medya ve yapay zeka reklamlarına yeni kurallar getiriyor
Ticaret Bakanlığı, dijital reklamcılık alanında önemli değişiklikler içeren yeni bir yönetmelik hazırladı. ‘Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’ kapsamındaki düzenlemeler, 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Bakanlık, dijitalleşmeyle artan reklam ve ilanlara karşı tüketicilerin daha etkin korunmasını amaçladığını açıkladı.
Hedefli reklamlarda şeffaflık ve çocuk koruması
Yeni kurallara göre, tüketicilerin kişisel verileri kullanılarak yapılan hedefli reklamlarda, reklamın hangi kriterlere göre gösterildiği ve bu tercihlerin nasıl değiştirilebileceği konusunda açık bilgi verilmesi zorunlu olacak. Ayrıca, çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması yasaklandı.
Influencer ve indirim reklamlarında yeni dönem
Sosyal medya etkileyicileri (influencer) tarafından yapılan tanıtımlarda, paylaşım karşılığında ücret, ürün, indirim veya benzeri bir menfaat sağlanması halinde ‘reklam’ ya da ‘tanıtım’ ibaresinin açık şekilde kullanılması zorunlu hale getirildi. İndirimli satış reklamlarında ise indirim öncesi fiyat olarak kampanyanın başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak. Çabuk bozulabilen gıda ürünleri ile hizmetlerde ise indirimden önceki son fiyat dikkate alınacak.
Yapay zeka reklamları ve yasaklı alanlar genişletildi
Yapay zeka kullanılarak hazırlanan reklamlarda tüketiciyi yanıltabilecek uygulamalara sınırlama getirildi. İnsandan ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin kullanıldığı reklamlarda bunun açıkça belirtilmesi zorunlu olacak. Gerçek kişilerin yapay zeka ile oluşturulan dijital kopyalarının, bir ürünü deneyimlemiş veya tavsiye ediyormuş izlenimi veren reklamlarda kullanılması yasaklandı. Yönetmelikle birlikte falcı, medyum ve astrolog hizmetlerine ilişkin reklamların yanı sıra yasa dışı bahis ve kumar reklamlarını kapsayan yasak genişletilerek yasa dışı şans oyunları reklamları da yasak kapsamına alındı.
Çevresel beyanlar ve tüketici değerlendirmeleri
Çevresel beyan içeren reklamlarda ‘çevre dostu’ gibi genel ifadelerin açıklama yapılmadan kullanılması engellenirken, bu iddiaların yetkili kurumlar veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle desteklenmesi şartı getirildi. Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi oluşturacak reklamları da yasak kapsamına alındı. Düzenlemeyle ayrıca akademik unvanların tüketicileri yanıltacak şekilde kullanılması önlenirken, doğrulanamayan tüketici değerlendirmelerinin yayımlanmasına izin verilmeyecek. Şikayet platformlarında satıcı ve sağlayıcılara tanınan cevap süresi ise 72 saatten 48 saate indirildi. Ticaret Bakanlığı, yeni yönetmelikle tüketici haklarının daha etkin korunmasının, piyasa şeffaflığının artırılmasının ve aldatıcı reklamlarla mücadelenin güçlendirilmesinin hedeflendiğini belirtti.
Kaynak: PİHA