Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ilk kez gerçekleştirdiği Türkiye Suç Mağduriyeti Araştırması (TSMA) 2025 sonuçlarını açıkladı. 15 yaş ve üzeri 18 bin 378 kişiyle yapılan görüşmelere dayanan araştırma, bireylerin suç mağduriyeti oranlarını, mağduriyet sonrası davranışlarını ve güvenlik algılarını ortaya koyuyor. En çarpıcı bulgular arasında, son bir yılda en sık karşılaşılan suçun %4,6 ile cinsel olmayan taciz olduğu; bunu %3,5 ile bilişim suçlarının ve %2,8 ile tüketici dolandırıcılığının izlediği yer alıyor.
Araştırmanın Kapsamı ve Yöntemi
TÜİK tarafından 6 Ekim – 19 Aralık 2025 tarihleri arasında yürütülen alan çalışmasında, Türkiye genelinde 21 bin 500 hane ziyaret edildi. Örneklem, kent-kır ayrımına göre güncellenmiş sınıflama kullanılarak oluşturuldu. Veriler, bilgisayar destekli yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı ve her haneden rastgele seçilen bir fertle görüşüldü. Katılımcılara, güvenlik algıları, son üç yıl ve son bir yıl içinde seçilmiş suç türlerine maruz kalıp kalmadıkları, mağduriyet yaşamışlarsa olayın detayları soruldu.
Araştırmada hanehalkını etkileyen suçlar arasında araç hırsızlığı, araç parça hırsızlığı, araçtan kişisel eşya çalınması, motosiklet/moped hırsızlığı ve evden hırsızlık yer alırken; kişisel suç mağduriyetleri kapsamında yağma, hırsızlık, banka dolandırıcılığı, tüketici dolandırıcılığı, bilişim suçları, saldırı/yaralanma, tehdit, rüşvet, cinsel olmayan taciz ve cinsel taciz incelendi.
En Yaygın ve En Az Bildirilen Suçlar
Son bir yılda mağduriyet yaygınlık hızına bakıldığında, en düşük oranlar yağma (%0,1), araç hırsızlığı (%0,2) ve araçtan kişisel eşya çalınması (%0,6) olarak kaydedildi. Buna karşılık, mağduriyetlerin resmi mercilere bildirilme oranı en yüksek suç araç hırsızlığı (%81,3) oldu. Onu motosiklet/moped hırsızlığı (%68,4) ve saldırı/yaralanma (%53,3) izledi. En düşük bildirim oranları ise rüşvet (%5,1), cinsel taciz (%11,0) ve cinsel olmayan taciz (%14,7) olarak sıralandı. Bu veriler, özellikle cinsel suçlar ve rüşvet gibi hassas konularda mağdurların adli makamlara başvurmaktan çekindiğini gösteriyor.
Evde Alınan Güvenlik Önlemleri
Suçtan korunmak amacıyla hanehalkının evde aldığı önlemler arasında ilk sırayı %70,7 ile zırhlı/çelik kapı alırken; bunu %35,5 ile güvenlik kamerası ve %28,0 ile pencerelere panjur/korkuluk takip etti. En az tercih edilen önlemler ise hırsız alarmı (%4,7), bekçi köpeği (%4,8) ve biber gazı/elektro şok (%5,5) oldu. Kent-kır karşılaştırmasında, ateşli silah ve bekçi köpeği kırsal alanlarda daha yaygınken; zırhlı kapı, güvenlik kamerası ve yüksek duvar gibi önlemler yoğun kentlerde daha sık kullanılıyor.
Maddi Kaybın Boyutu ve Çalınan Eşyalar
Mağduriyet olaylarında çalınan eşya veya maddi kaybın değeri çoğunlukla “24 999 TL ve altı” olarak gerçekleşti. Ancak evden hırsızlık ve tüketici dolandırıcılığında “100 000 TL ve üzeri” ikinci sırada yer alarak daha büyük kayıplara işaret etti. Evden hırsızlık olaylarının %15,5’inde elektronik/elektrikli eşya, %14,9’unda mücevher/saat/altın çalındı. Diğer hırsızlık türlerinde ise en sık cüzdan/çanta/bavul (%19,4) ve cep telefonu (%15,2) hedef oldu.
Sonuç ve Değerlendirme
TÜİK’in ilk kez yayımladığı bu araştırma, Türkiye’de suç mağduriyetinin boyutlarına ışık tutarken, özellikle cinsel olmayan taciz ve bilişim suçlarının yaygınlığı dikkat çekiyor. Düşük bildirim oranları, mağdurların adli süreçlere güveninin artırılması gerektiğini ortaya koyuyor. Gelecek yıllarda yapılacak benzer çalışmalar, suçla mücadele politikalarının şekillenmesinde önemli bir veri kaynağı olacak.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı