Yaşlılara Yönelik Şiddet Sessizlikle Görünmez Hale Geliyor
Yaşlılara yönelik şiddetin yalnızca fiziksel saldırılardan ibaret olmadığını belirten Üsküdar Üniversitesi Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Gümüş Demir, psikolojik baskıdan ekonomik sömürüye, cinsel istismardan ihmale kadar birçok davranışın yaşlı istismarı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Yaşlıların büyük bölümünün maruz kaldığı şiddeti yakınlarını korumak, bakımını kaybetme korkusu ya da çaresizlik nedeniyle dile getiremediğini ifade eden Dr. Demir, “Duyulmayan, görülmeyen, ihmal edilen her yaşlı, toplumun içinde giderek büyüyen sessiz bir çığlıktır.” dedi.
Yaşlı İstismarı Yalnızca Bedene Yönelen Saldırı Değil
Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Gümüş Demir, toplumda yaşlı bireylere yönelik şiddet denildiğinde akla çoğunlukla fiziksel saldırıların geldiğini belirterek istismarın çok daha geniş bir alanı kapsadığını söyledi. “Yaşlı bireylere yönelik şiddet denince çoğumuzun aklına vurmak, itmek ya da darp etmek gibi fiziksel davranışlar gelir. Oysa yaşlı istismarı yalnızca bedene yönelen açık bir saldırı olmayabilir. Yaşlı bireyi korkutan, küçük düşüren, kararlarını yok sayan, parasını ya da malını izinsiz kullanan, bakımını ihmal eden, onu yalnızlığa terk eden her davranış yaşlı istismarıdır.” diye konuştu.
Sessizlik Şiddetin En Ağır Taraflarından Biri
Türkiye’de yaşlılara yönelik şiddetin gerçek boyutunun tam olarak bilinmediğine dikkat çeken Dr. Demir, bu şiddetin önemli bir kısmının evlerin içinde, kapalı kapıların ardında yaşandığını vurguladı. Birçok yaşlının istismarcının kendi yakını olması nedeniyle sessiz kaldığını belirten Dr. Demir, “Kimi zaman istismarı yapan kişi kendi çocuğudur, eşi, gelini, damadı ya da bakım verenidir. Yaşlı birey ‘Evladım zarar görmesin’, ‘Bana bakmayı bırakırlar’, ‘Gidecek yerim yok’, ‘Kimse bana inanmaz’ diye düşünerek susabilir.” ifadelerini kullandı.
Psikolojik ve Ekonomik Şiddet Sinsi İlerliyor
Fiziksel şiddetin morluk, kırık gibi belirtilerle daha kolay fark edildiğini söyleyen Dr. Demir, psikolojik ve ekonomik şiddetin daha sinsi ilerlediğini belirtti. “Sürekli azarlanmak, aşağılanmak, tehdit edilmek, konuşulmamak, sosyal çevreden koparmak psikolojik şiddettir. Yaşlının maaşına el koymak, bankacılık işlemlerini onun rızası dışında yapmak, malını devretmeye zorlamak ya da parasını kendi ihtiyaçları için kullanmak ise ekonomik istismardır.” dedi.
Cinsel İstismar Görmezden Geliniyor
Toplumda en fazla göz ardı edilen konulardan birinin yaşlı bireylerde cinsel istismar olduğunu belirten Dr. Demir, “Yaşlı bireylerde cinsel istismar çoğu zaman görmezden gelinen, konuşulmayan ve yokmuş gibi davranılan ağır bir şiddet biçimidir. Toplumda yaygın olan ‘Yaşlı birey cinsel istismara uğramaz’ düşüncesi büyük bir yanılgıdır.” uyarısında bulundu.
İhmal Yaşlılığın Doğal Sonucu Sanılmamalı
Yaşlı bireyin uzun süre kirli bir ortamda bırakılması, yeterince beslenmemesi, ilaçlarının verilmemesi ya da tedavi ettirilmemesinin ihmal göstergesi olduğunu vurgulayan Dr. Demir, bunların “Yaşlılıkta olur” diye geçiştirilemeyeceğini söyledi. Düşmeler, morluklar, kilo kaybı, içine kapanma gibi belirtilerin arkasında ihmal ya da psikolojik baskı olabileceğine dikkat çekti.
Öz İhmal ve Bakım Verenin Tükenmişliği
Dr. Demir, yaşlı bireyin kendi temel ihtiyaçlarını karşılayamaması durumuna “öz ihmal” denildiğini belirterek bunun görmezden gelinmemesi gerektiğini ifade etti. Bakım verenlerin yaşadığı tükenmişliğin de ihmal ve istismara zemin hazırlayabileceğini ancak hiçbir gerekçenin şiddeti haklı çıkarmayacağını söyledi. “Bakım vermek yorucu olabilir fakat yorgunluk; bağırmanın, aşağılamanın, ihmal etmenin ya da cezalandırmanın bahanesi değildir.” diye konuştu.
Yaşlı Dostu Toplumlar Oluşturulmalı
Yaşlı ihmal ve istismarının toplumların gelişmişlik düzeyini gösteren önemli göstergelerden biri olduğunu belirten Dr. Demir, toplumun, ailelerin, bakım verenlerin ve yaşlı bireylerin bu konuda bilinçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. “Yaşlı bireylerin güvenli ve saygın bir yaşam sürebilmesi için yaşlı dostu toplumlar yaratılmalıdır.” dedi.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı