İzmir’in Seferihisar ilçesi, 30 bin farklı senaryo üzerinde yapılan bilimsel analizlerle tsunami riskine karşı hazırlanarak UNESCO destekli CoastWAVE 2.0 projesi kapsamında ‘Tsunamiye Hazır Kent’ unvanı için aday gösterildi. İlçede tahliye rotaları oluşturuldu, bilgilendirme panoları ve yönlendirme tabelaları yerleştirildi. Nihai hedef, haziran ayında uluslararası sertifikayı almak.
Bilimsel Altyapı ve 30 Bin Senaryo
2020 yılında Seferihisar açıklarında meydana gelen depremin ardından yaşanan tsunami, kenti deniz kaynaklı afetlere karşı hazırlama çalışmalarını hızlandırdı. İzmir Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen ‘İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması’ kapsamında, yaklaşık 600 kilometrelik kıyı şeridi incelendi. 30 bine yakın senaryo değerlendirilerek ‘Olasılıksal Tsunami Baskın Haritaları’ oluşturuldu. Bu haritalar sayesinde olası bir tsunami durumunda riskli alanlar ve etki düzeyleri net bir şekilde ortaya kondu.
Seferihisar Pilot Bölge Seçildi
Bilimsel veriler ışığında Seferihisar, UNESCO destekli Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonu (UNESCO-IOC) tarafından dünya genelinde sadece 7 ülkede yürütülen CoastWAVE 2.0 projesi için pilot bölge olarak belirlendi. İzmir Valiliği, İzmir Büyükşehir Belediyesi, AFAD, Seferihisar Belediyesi, ODTÜ ve Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen çalışmalar sonucunda ilçe, İzmir’in ilk ‘Tsunamiye Hazır Kent’ adayı oldu.
Tahliye Rotaları ve Bilgilendirme Panoları
Uluslararası 12 temel kriteri karşılamak üzere Seferihisar’da çalışmalar başlatıldı. Akarca, Sığacık ve Ürkmez başta olmak üzere tsunami tahliye rotaları belirlendi. Vatandaşların afet anında güvenli alanlara hızlı ulaşabilmesi için Trafik Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından bilgilendirme panoları ve yönlendirme tabelaları yerleştirildi. Ayrıca ilköğretim ve lise öğrencilerine yönelik eğitimler düzenlenerek afet bilincinin toplumun tüm kesimlerine yayılması hedeflendi.
“Seferihisar-Sığacık, son yüzyılda Türkiye’de tsunami görülen tek ilçe diyebiliriz. Bu olay bize riskin ne kadar somut olduğunu gösterdi.” – Prof. Dr. Nurcan Meral Özel
Uzman Görüşleri ve Erken Uyarı Sistemleri
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü Öğretim Üyesi ve Proje Koordinatörü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, Sığacık bölgesinin tsunami riski açısından kritik olduğunu vurguladı. Ege Denizi’ndeki tsunami üretme potansiyeline sahip fay zonlarına yakınlığı ve deniz altı heyelanlarını barındırması nedeniyle bu bölgenin özel önem taşıdığını belirten Özel, proje kapsamında erken uyarı sistemleri ve siren altyapısının da kurulacağını ifade etti. Özellikle yaz aylarında artan nüfus dikkate alınarak güvenlik önlemlerinin güçlendirildiğini kaydetti.
ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner ise tsunami bilgilendirme panolarının hayati önem taşıdığını söyledi. Yalçıner, “Deprem sonrası denizde ani çekilme tsunami riskinin ilk işaretidir. Böyle bir durumda vatandaşların vakit kaybetmeden tahliye rotalarını kullanarak güvenli bölgelere yönelmesi gerekiyor. Yerleştirilen panolar ve tabelalar bu süreçte hayat kurtaracak” dedi. Dere yataklarının tsunami açısından kritik alanlar olduğuna dikkat çeken Yalçıner, ilk panoları dere yataklarına yakın noktalara yerleştirdiklerini aktardı.
İzmir Geneline Yaygınlaştırma Hedefi
İzmir Büyükşehir Belediyesi, bilimsel modelleme, saha uygulamaları ve eğitim çalışmalarını bir araya getiren proje tamamlandığında, elde edilen deneyimi İzmir’in tüm kıyı ilçelerine yaymayı planlıyor. İlerleyen süreçte projenin Türkiye geneline yayılması hedefleniyor.
Tatbikat ve Sertifika Süreci
Çalışmalar kapsamında mayıs ayı sonunda geniş katılımlı bir tsunami tahliye tatbikatı gerçekleştirilecek. Sürecin başarıyla tamamlanması halinde Seferihisar, 16 Haziran 2026‘da UNESCO-IOC tarafından ‘Tsunamiye Hazır Kent’ sertifikasını alacak.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı