Türkiye’de gıda sektöründe köklü değişiklikler getiren “Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği”, bugünkü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan bu düzenleme, insan sağlığını ve tüketici haklarını ön planda tutarak, “yeni gıda” olarak sınıflandırılan ürünlerin piyasaya sürülme sürecini sıkı kurallara bağlıyor.
Yeni Gıda Tanımı ve Kapsamı
Yönetmelik, daha önce Türkiye’de yaygın tüketilmeyen, yeni üretim teknikleriyle geliştirilen veya nanomateryal içeren ürünleri “yeni gıda” olarak tanımlıyor. Mikroorganizma, alg, mantar, hücre kültürü ve doku kültüründen elde edilen bazı ürünler de bu kapsama dahil edildi. Bakanlık, yalnızca resmi listede yer alan ve izin verilen yeni gıdaların piyasaya sunulabileceğini vurguluyor.
Başvurular, bilimsel değerlendirme sürecinden geçirilecek; güvenilirlik, besin değeri ve tüketici sağlığı açısından titizlikle incelenecek. Bu sayede, piyasaya çıkan her yeni gıdanın insan sağlığına zarar vermemesi hedefleniyor.
Domuz ve Böcek Kaynaklı Ürünlere Yasak
Düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, domuz ve böcek kaynaklı yeni gıdalar için yapılan başvuruların kesinlikle kabul edilmeyecek olması. Ayrıca, genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar (GDO) içeren ürünlerin, öncelikle ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilmesi şartı getirildi.
Bu adım, tüketici sağlığını koruma ve geleneksel beslenme alışkanlıklarını sürdürme amacı taşıyor.
AB Mevzuatına Uyum ve Geçiş Süreci
Yönetmelik, Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlandı. Bu kapsamda faaliyet gösteren işletmelere, yeni kurallara uyum sağlamaları için 30 Haziran 2027 tarihine kadar süre tanındı. Bu süre zarfında işletmelerin mevcut üretim süreçlerini revize etmeleri ve gerekli başvuruları yapmaları bekleniyor.
Ne Anlama Geliyor?
Uzmanlar, bu düzenlemenin gıda güvenliği ve tüketici hakları açısından önemli bir adım olduğunu belirtiyor. Yeni gıdaların piyasaya sürülmeden önce sıkı bir denetimden geçmesi, olası sağlık risklerini en aza indirecek. Aynı zamanda, domuz ve böcek kaynaklı ürünlerin yasaklanması, Türkiye’deki dini ve kültürel hassasiyetleri de göz önüne alıyor.
Önümüzdeki dönemde, Bakanlık tarafından yayımlanacak resmi liste ile hangi yeni gıdaların izinli olduğu netleşecek. Tüketicilerin, etiket bilgilerini dikkatle incelemesi ve yalnızca onaylı ürünleri tercih etmesi öneriliyor.
Kaynak: PİHA