Kurban Bayramı’na sayılı günler kala, İstanbul Atlas Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Gülen Ecem Kalkan, bayramda sıkça karşılaşılan sağlık sorunlarına karşı önemli tavsiyelerde bulundu. Taze et tüketiminin hazımsızlık, şişkinlik, kabızlık ve gut ataklarına yol açabileceğini belirten Kalkan, özellikle kalp, hipertansiyon ve diyabet hastalarının porsiyon kontrolüne dikkat etmesi gerektiğini vurguladı. Bayram tatlılarında hafif alternatiflerin tercih edilmesini öneren uzman, ana öğünle tatlı arasında en az 2 saat ara verilmesini tavsiye etti.
Et Dinlendirilmezse Sindirim Sorunları Kaçınılmaz
Kurban etinin tüketiminde en kritik adım, etin doğru şekilde dinlendirilmesi. Dr. Kalkan, “Hayvan kesildikten sonra kas dokusunun yaklaşık 24 saatlik bir dinlenme sürecine ihtiyacı vardır. Bu süre tamamlanmadan pişirilen et hem sert olur hem de sindirimi güçleşir” diyerek etin buzdolabında en az 12-24 saat dinlendirilmesi gerektiğini belirtti. Pişirme sırasında etin iç sıcaklığının en az 70°C‘ye ulaşması da önemli. Aksi halde hazımsızlık, şişkinlik, kabızlık, gut atakları, böbrek yükü ve ishal gibi sorunlar ortaya çıkabiliyor. Özellikle yetersiz pişmiş et veya hijyen hataları, Salmonella ve E. coli gibi patojenlerle ciddi gastroenterit riski taşıyor.
Çiğ Et Temasında Hijyen Kuralları Hayati
Çiğ etle temas eden bıçak, tezgâh ve ellerin mutlaka iyice yıkanması gerektiğini vurgulayan Kalkan, bu sayede bakterilerin pişmiş besinlere taşınmasının önleneceğini söyledi. Sakatatların (karaciğer, böbrek, işkembe) çok daha hızlı bozulduğuna dikkat çeken uzman, bunların aynı gün tüketilmesi veya pişirilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, bayram boyunca her öğünde kırmızı et tüketmenin böbreklere, kalp-damar sistemine ve sindirim sistemine ciddi yük bindirdiğini ifade etti. Et seçiminde kuyruk yağı ve iç yağ gibi doymuş yağdan zengin kısımların fazla tüketimi, LDL kolesterol düzeyini yükselterek kalp-damar hastalığı riskini artırıyor.
Mangalda Kömürleşmeye Dikkat
Mangal ve açık ateşte pişirme yöntemlerine de değinen Kalkan, yüksek ısıda ve alevle temas eden etlerde heterosiklik aminler ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar gibi kanserojen bileşikler oluşabileceği uyarısında bulundu. Mangalın tamamen dışlanması gerekmediğini ancak alevin ete doğrudan temas etmemesine ve etin kömürleşmemesine özen gösterilmesi gerektiğini söyledi. Sofranın genel dengesinde sebze, salata ve kurubaklagilin arka planda kalmaması gerektiğini belirten Kalkan, lif alımının azalmasının sindirim sorunlarını tetiklediğini hatırlattı.
Kronik Hastalıklarda Porsiyon Kontrolü Şart
Kalp hastaları için günlük et tüketiminin 90-120 gram civarında tutulması ve yağsız kısımların (but, tranç) tercih edilmesi öneriliyor. Tansiyon hastaları, sucuk, salam ve pastırma gibi işlenmiş ürünlerdeki yüksek sodyum içeriğine dikkat etmeli; ete tuz eklemek yerine baharat kullanmalı. Diyabet hastaları için ise porsiyon kontrolü kritik; yağlı etler insülin direncini olumsuz etkileyebilir. Yanına bol yeşillik ve lif kaynağı eklenmesi glisemik yanıtı düzenler. Bayramda sosyalleşmenin artması öğün atlamaya yol açabiliyor; bu nedenle düzenli ve dengeli beslenme alışkanlığı korunmalı.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı