Rahmi M. Koç Müzesi, Türk denizcilik tarihini fırçasıyla ölümsüzleştiren ressam ve çizer Haslet Soyöz‘ü vefatının birinci yılında özel bir sergiyle anıyor. “Denizlere Haslet Kaldık” adlı anma sergisi, sanatçının deniz tutkusunu ve Türkiye’nin denizcilik mirasına kazandırdığı görsel arşivi bir kez daha gün yüzüne çıkarıyor.
Türkiye’nin ilk ve tek sanayi müzesi olan Rahmi M. Koç Müzesi’nde 2003 yılından bu yana altı farklı sergi açan Soyöz, eserlerinde gemileri, römorkörleri ve deniz fenerlerini yalnızca teknik detaylarıyla değil, taşıdıkları hikâyeler ve kültürel hafızayla birlikte resmetti. Sanatçının denize duyduğu derin bağlılık, bu sergide bir araya getirilen özel seçkiyle ziyaretçilere aktarılıyor.
Serginin Detayları ve Kronolojisi
28 Mayıs’ta kapılarını açan sergi, 7 Haziran’a kadar müzenin Kayıkhane Sergi Salonu’nda görülebilecek. Soyöz’ün daha önce müzede sergilenen 17 tablosundan oluşan seçkide, “Karanın Bittiği Mavi” sergisinden Gülcemal, Gemlik, Midilli, Yzb. Murad Bey, Layter 19, Taşköprü, Filikada Mürettebat, Gayret-i Vataniye, Rumeli Feneri, 7 Numara, Vatan ve Kotra gibi eserler yer alıyor. Ayrıca “Fenerler” sergisinden Kızılada Feneri, Knidos Feneri, İğneada Feneri, Rumeli Karaburun Feneri ve Anadolu Feneri de sergileniyor.
Usta sanatçının aramızdan ayrılışının birinci yıl dönümünde düzenlenen bu sergi, Soyöz’ün yıllar boyunca belgelediği denizcilik sözlüğü ve gemi hikâyelerini duygusal bir anlatımla ziyaretçilerle buluşturuyor. Sanatçının, “Gemilerin hikâyelerini dinledim, onlarla ilgili bilgi topladım. Resmederken sadece portrelerini değil ruhlarını da yansıtmak istedim” sözlerinden ilham alan sergi, izleyicileri Türkiye’nin denizcilik hafızasına tanıklık etmeye davet ediyor.
Tabloların Ardındaki Hikâyeler
Sergideki eserlerden Gülcemal, 1874’te İrlanda’da inşa edilen ve ilk adı Germanic olan bir transatlantikti. 1910’da Osmanlı Donanma Cemiyeti tarafından satın alınarak Dolmabahçe açıklarına getirildiğinde, adı Padişah Mehmed Reşad’ın çocuk yaşta kaybettiği annesi Gülcemal Hatun’un anısına verildi. Gemi, kimi zaman Kuva-yi Milliye kahramanlarını, kimi zaman Alman askerlerini taşıdı. 1920’de Türk Bayrağı’yla Atlas Okyanusu’nu aşarak ABD’ye giden ilk vapur oldu. Atatürk’ün iki tarafında Deniz Yolları’nın sembolü çift çapanın işlendiği yastıklarla verdiği ünlü fotoğraf, 5 Haziran 1926’da Gülcemal’de çekildi.
Bir diğer eser Rumeli Feneri, İstanbul Boğazı’nın en zorlu su yolunda, Avrupa yakasının Karadeniz başlangıcında yer alıyor. 1769’da yapımına başlanan fener, Kurtuluş Savaşı’nın ardından 1933’te Fransızlara verilen 100 yıllık işletme imtiyazının iptal edilmesiyle tamamen Türkiye’nin oldu. 30 metre boyundaki deniz feneri, denizden 58 metre yüksekte bulunuyor ve beyaz ışığı 18 deniz mili uzaktan görülebiliyor.
Anadolu Feneri ise 1856’da İstanbul Boğazı’nın Karadeniz çıkışında, Anadolu yakasında inşa edildi. Işığı 2 saniye çakıp 18 saniye bekleyen fener, denizden 75 metre yükseklikte yer alıyor.
Serginin Anlamı ve Önemi
Bu anma sergisi, Haslet Soyöz’ün yalnızca bir ressam değil, aynı zamanda bir belgeci olduğunu da gözler önüne seriyor. Sanatçının eserleri, Türkiye’nin denizcilik tarihine ışık tutarken, kaybolmaya yüz tutmuş gemilerin ve fenerlerin hikâyelerini gelecek nesillere aktarıyor. Ziyaretçiler, sergi boyunca Soyöz’ün fırçasından dökülen her bir tabloda, denizlerin sadece bir ulaşım yolu değil, aynı zamanda bir kültür ve hafıza mekânı olduğunu hissediyor.
Sergi, 7 Haziran’a kadar ziyarete açık kalacak. Deniz tutkunları ve sanatseverler, bu eşsiz koleksiyonu kaçırmamak için müzenin kapılarını çalabilir.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı