Türkiye’de obezite oranı 2025 yılı itibarıyla %21,8’e ulaşarak endişe verici bir seviyeye tırmandı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı 2025 Sağlık Araştırması sonuçlarına göre, 15 yaş ve üzeri bireylerde obezite oranı 2022’deki %20,2 seviyesinden 1,6 puan artış gösterdi. Kadınlarda bu oran %24,8 iken, erkeklerde %18,7 olarak kaydedildi. Obezite öncesi (pre-obez) dönemdeki bireylerin oranı ise kadınlarda %32,2, erkeklerde %43,1 ile dikkat çekiyor. Bu veriler, toplumun yarısından fazlasının sağlıksız kilo aralığında olduğunu ortaya koyuyor.
Fiziksel Aktivite Oranı Düşük: %86,6 Hareketsiz
Araştırma, fiziksel aktivite alışkanlıklarının da oldukça düşük olduğunu gösteriyor. Haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik aktivite yapılmasını öneren Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) kriterlerine göre, 2025 yılında erkeklerin yalnızca %4,1’i, kadınların ise %2,7’si bu seviyede aktivite yapıyor. Aktivite yapmayanların oranı ise erkeklerde %83,5, kadınlarda %89,7 olarak belirlendi. Toplamda 15 yaş ve üzeri nüfusun %86,6’sı yeterli fiziksel aktivite yapmıyor. Kadınlarda hareketsizlik oranı erkeklere kıyasla daha yüksek olsa da, 2022’den 2025’e her iki cinsiyette de kısmi bir iyileşme gözlemlendi.
Bel ve Boyun Ağrıları En Yaygın Hastalıklar
Yetişkinlerde en sık görülen sağlık sorunlarının başında bel bölgesi problemleri geliyor. 2025 yılında 15 yaş ve üzeri bireylerin %24,3’ü bel ağrısı çektiğini bildirdi. Bunu %16,9 ile hipertansiyon, %16,7 ile boyun bölgesi problemleri, %11,9 ile şeker hastalığı ve %10,1 ile yüksek kan lipidleri takip etti. Bel ağrısı oranı 2022’de %24,6 iken hafif bir düşüş gösterse de, hala en yaygın rahatsızlık olmaya devam ediyor. Özellikle merdiven inip çıkmada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda %8,3, erkeklerde %3,7 olarak hesaplandı. Öğrenme veya hatırlama güçlüğü ise kadınlarda %5,4, erkeklerde %2,8 oranında görüldü.
Çocuklarda Enfeksiyon Hastalıkları Ön Planda
0-14 yaş grubundaki çocuklarda en sık görülen hastalık üst solunum yolu enfeksiyonu oldu. 0-6 yaş grubunda bu oran %28,5 iken, 7-14 yaş grubunda %24,6 olarak kaydedildi. İkinci sırada ise ishal yer aldı: 0-6 yaşta %24,0, 7-14 yaşta %16,4. 7-14 yaş grubunda ağız ve diş sağlığı sorunları %8,2 ile üçüncü sırada bulunuyor. Bu veriler, çocukluk çağı enfeksiyonlarının ve diş problemlerinin hala önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu gösteriyor.
Tütün ve Alkol Kullanımı Artıyor
Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022’de %28,3 iken 2025’te %30,1’e yükseldi. Erkeklerde bu oran %42,9, kadınlarda ise %17,5. Tütün kullanmayanların oranı ise %68,0’dan %66,8’e geriledi. Alkol kullanımında da benzer bir artış gözlemlendi: Son 12 ayda alkol tüketenlerin oranı %12,1’den %12,6’ya çıktı. Erkeklerde %18,7, kadınlarda %6,6 olan bu oran, alkol kullanımının erkekler arasında daha yaygın olduğunu ortaya koyuyor. Alkol kullanmayanların oranı ise %87,9’dan %87,4’e düştü.
Kanser Taramalarında Artış Ama Yetersiz
Kadın sağlığı açısından önemli taramalarda iyileşme kaydedilse de, hala istenen seviyede değil. Mamografi çektirme oranı 40 yaş ve üzeri kadınlarda 2022’de %10,8 iken 2025’te %16,7’ye yükseldi. Ancak aynı grupta hiç mamografi çektirmemiş olanların oranı %42,4 gibi yüksek bir seviyede. Smear testi yaptırma oranı da 2022’de %7,2’den 2025’te %11,8’e çıkarken, 15 yaş ve üzeri kadınların %59,0’ı hiç smear testi yaptırmamış durumda. Bu veriler, kanser tarama programlarının yaygınlaştırılması gerektiğine işaret ediyor.
Sağlık Politikaları İçin Çarpıcı Veriler
TÜİK’in 2025 Sağlık Araştırması, Türkiye’nin obezite, fiziksel hareketsizlik ve tütün kullanımı gibi önlenebilir risk faktörlerinde ciddi sorunlar yaşadığını gözler önüne seriyor. Özellikle kadınlarda obezite ve hareketsizlik oranlarının yüksekliği, cinsiyete özgü müdahale programlarının önemini vurguluyor. Bel ve boyun ağrıları gibi kas-iskelet sistemi sorunlarının yaygınlığı, çalışma hayatı ve yaşam kalitesi üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor. Çocuklarda enfeksiyon hastalıklarının yanı sıra diş sağlığı sorunlarının da ön plana çıkması, okul çağı sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi gerektiğini düşündürüyor. Kanser taramalarındaki artış olumlu olsa da, toplumun yarısına yakınının hala tarama yaptırmaması, farkındalık çalışmalarının artırılması gerektiğini ortaya koyuyor. Önümüzdeki dönemde bu verilerin, sağlık politikalarının şekillendirilmesinde önemli bir yol gösterici olması bekleniyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı