Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), iş yerlerinde yaygın olarak kullanılan parmak izi, yüz tanıma gibi biyometrik yöntemlerle mesai takibine karşı tarihi bir karara imza attı. Kurul, bu tür verilerin işlenmesinin özel nitelikli kişisel veri statüsünde olduğunu hatırlatarak, mesai kontrolü amacıyla kullanılmasının mevzuata aykırı olduğunu vurguladı.
Kararın Perde Arkası: Neden Biyometrik Veri Değil?
29 Nisan 2026 tarihli ilke kararında, parmak izi, yüz tanıma, iris ve retina taraması gibi biyometrik verilerin işlenmesinin, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında ciddi hukuki sakıncalar taşıdığı belirtildi. Kurul, bu verilerin mesai takibi için işlenmesinde kanunda öngörülen hiçbir veri işleme şartının bulunmadığını tespit etti.
Kararda dikkat çeken bir diğer nokta ise açık rızanın tek başına yeterli olmadığı yönündeki değerlendirme oldu. İşçi ile işveren arasındaki güç dengesizliği nedeniyle, çalışanlardan alınan rızanın özgür iradeye dayanıp dayanmadığı konusunda ciddi tereddütler bulunduğu ifade edildi. Ayrıca, mesai takibinin daha az müdahaleci yöntemlerle yapılabildiği durumlarda biyometrik veri kullanımının “ölçülülük” ilkesine aykırı olacağı vurgulandı.
Alternatif Sistemler Masada: İşverenlere Yol Haritası
KVKK, işverenlerin biyometrik sistemler yerine daha az riskli alternatiflere yönelmesi gerektiğini açıkladı. Önerilen yöntemler arasında şifreli kart veya PIN tabanlı giriş sistemleri, RFID/NFC kimlik kartları, imza föyleri ve denetçi gözetiminde kayıt gibi uygulamalar yer alıyor. Bu kararla birlikte, iş yerlerinde sıkça kullanılan parmak izi ve yüz tanıma sistemlerinin yalnızca mesai kontrolü amacıyla kullanılması hukuki açıdan yeniden değerlendirilmek zorunda kalacak.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Karar, özellikle özel sektörde yaygın olan biyometrik mesai takibi uygulamalarını doğrudan etkileyecek. İşverenlerin mevcut sistemlerini gözden geçirmesi ve KVKK’nın önerdiği alternatif yöntemlere geçiş yapması bekleniyor. Aksi takdirde, idari para cezaları ve hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kalabilirler. Uzmanlar, kararın işçi mahremiyeti açısından önemli bir kazanım olduğunu ancak işverenler için de uyum maliyeti yaratacağını belirtiyor.
Önümüzdeki dönemde, KVKK’nın bu ilke kararının uygulamaya nasıl yansıyacağı ve işverenlerin ne kadar sürede uyum sağlayacağı merak konusu. Ancak net olan şu ki, biyometrik verilerle mesai takibi dönemi sona eriyor.
Kaynak: PİHA