Ağız içinde veya dudak bölgesinde ortaya çıkan ve üç haftayı aşan sürede iyileşmeyen yaralar, ağız kanserinin en önemli erken uyarı işaretleri arasında yer alıyor. Memorial Ankara Hastanesi Kulak Burun Boğaz Bölümü’nden Prof. Dr. Serdar Karahatay, Nisan Ayı Ağız Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada, bu tür belirtilerin asla hafife alınmaması gerektiğinin altını çizdi. Türkiye’de görülme sıklığı bazı ülkelere kıyasla daha düşük olsa da, geç teşhis edilen vakalarda hayati riskin ciddi oranda arttığı vurgulanıyor.
Ağız Kanserinin Belirtileri Nelerdir?
Prof. Dr. Serdar Karahatay, ağız kanserlerinin en yaygın göstergesinin, ağız mukozasında veya dudaklarda iyileşmeyen yaralar ve renk değişimleri olduğunu ifade ediyor. Üç haftadan uzun süren her türlü lezyonun mutlaka uzman bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Karahatay, diğer önemli semptomları şöyle sıralıyor:
- Nedensiz diş sallanması veya diş kaybı
- Ağız içinde açıklanamayan kanamalar
- Geçmeyen ve inatçı bir şekilde devam eden kötü ağız kokusu
Bu belirtilerden herhangi birinin varlığı, kişinin vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurması için yeterli bir sebep oluşturuyor. Erken teşhis, tedavi sürecinin başarısını doğrudan etkileyen en kritik faktör olarak öne çıkıyor.
Risk Faktörleri ve Korunma Yöntemleri
Ağız kanseri gelişiminde rol oynayan başlıca risk faktörlerinin başında, düzenli ve yüksek miktarda alkol tüketimi geliyor. Sigara, puro ve pipo kullanımı da hastalık riskini önemli ölçüde artırıyor. Bunların yanı sıra, kötü ağız hijyeni, tedavi edilmemiş çürük veya kırık dişler ile uyumsuz protezlerin neden olduğu kronik tahrişler de kanser oluşumuna zemin hazırlayabiliyor.
Korunma adına alınabilecek önlemler ise oldukça net ve uygulanabilir durumda. Prof. Dr. Karahatay’ın altını çizdiği altı altın kural şunları içeriyor:
- Sigara ve alkol tüketiminden tamamen uzak durmak
- Ağız ve diş hijyenine maksimum özen göstermek
- Çürük ve kırık dişleri geciktirmeden tedavi ettirmek
- Protezlerin düzenli aralıklarla kontrolünü sağlamak
- Akdeniz tipi beslenme alışkanlığını benimsemek
- Risk grubunda yer alan bireylerin düzenli doktor kontrollerine gitmesi
Tanı ve Tedavi Süreçleri
Ağız kanserlerinde kesin tanı, çoğunlukla lokal anestezi altında gerçekleştirilen basit bir biyopsi işlemi ile konulabiliyor. Teşhisin ardından, hastalığın yayılımını değerlendirmek için tomografi, manyetik rezonans (MR) veya PET/CT gibi ileri görüntüleme yöntemlerine başvuruluyor.
Tedavi prensibi, öncelikle hastalıksız sağ kalımı hedef alırken, yutma fonksiyonları ile kozmetik görünümü de mümkün olan en üst seviyede korumak üzerine kurulu. Öncelikli tedavi yöntemi cerrahidir, ancak ileri evre hastalarda radyoterapi ve kemoterapi de uygulama planına dahil edilebiliyor. Son dönemde immünoterapi uygulamalarının da umut verici sonuçlar ortaya koymaya başladığı belirtiliyor.
Erken Teşhisin Hayati Önemi
Ağız kanserleriyle mücadelede en belirleyici nokta, şüphesiz erken teşhis. Tüm gelişmiş tedavi seçeneklerine rağmen, ileri evrelerde teşhis edilen hastalarda başarı oranları düşük seyrederken, erken yakalanan vakalarda sağlanan avantajlar çok daha fazla oluyor.
Erken teşhis sayesinde, cerrahi müdahalede daha az doku kaybı yaşanıyor, konuşma ve yutma gibi temel fonksiyonlar büyük oranda korunabiliyor ve estetik kayıplar minimum düzeye indirilebiliyor. Bu nedenle, ağız içindeki en ufak bir şüphede bile zaman kaybetmeden hareket etmek, tedavi sürecinin seyrini olumlu yönde değiştirebiliyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı