Geçen yıl iklimsel zorluklar nedeniyle sofralardan uzak kalan kiraz, bu sezon büyük bir geri dönüşe hazırlanıyor. Türkiye, dünya lideri olduğu kiraz üretiminde 200 milyon dolar ihracat hedefi belirleyerek hem iç piyasayı doyuracak hem de döviz girdisini artıracak bir hasat dönemine girdi. Manisa’nın Şehzadeler ilçesinde başlayan ilk hasat, açık artırmada 6 bin TL’ye alıcı buldu ve bereketli bir sezonun habercisi oldu.
İklim Krizi Sonrası Toparlanma Süreci
Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı Hayrettin Uçak, geçtiğimiz sezon yaşanan zirai don olaylarının kiraz üretiminde yüzde 90’a varan kayıplara yol açtığını açıkladı. Bu durum hem vatandaşların kiraza hasret kalmasına hem de ihracatta ciddi bir düşüş yaşanmasına neden olmuştu. Uçak, bu sene çiçeklenme döneminin olumlu geçmesi sayesinde kiraz hasretinin sona ereceğini ve sektörün tüm paydaşlarının kazançlı çıkacağını vurguladı.
Rakamlarla bakıldığında, Türkiye’nin kiraz ihracatı 2023’te 83 bin ton ve 214 milyon dolar ile tarihi bir başarıya imza atmıştı. Ancak 2025’te iklimsel değişiklikler nedeniyle bu rakam 6 bin ton ve 48 milyon dolara kadar gerilemişti. 2026 hedefi ise 60 bin tonu aşan bir ihracatla 200 milyon dolar döviz kazancı elde etmek olarak belirlendi.
1850 Kilometrelik Hasat Yolculuğu
Kiraz hasadı, Nisan ortasında Manisa’nın Şehzadeler ve İzmir’in Kemalpaşa ilçelerinde başlayarak Türkiye’nin batısından doğusuna uzanan bir rotayı takip ediyor. Denizli, Afyon Sultandağı, Isparta, Konya Hadim, Niğde Darboğaz, Gaziantep ve Mardin güzergahından geçen hasat, Temmuz ayında Iğdır’da son buluyor. Bu süreç, 1850 kilometrelik bir yolculuğu kapsıyor ve ülkenin farklı iklim bölgelerindeki üretim çeşitliliğini gözler önüne seriyor.
Ege Bölgesi, Türkiye’nin kiraz üretiminin yüzde 30’unu karşılayarak önemli bir rol oynuyor. İzmir, Manisa, Afyon, Denizli ve Aydın illerinde yıllık 240-250 bin ton kiraz üretiliyor. İzmir, bölge üretiminin yüzde 40’ını tek başına gerçekleştirirken, Manisa yüzde 20, Afyon ise yüzde 18 pay alıyor. Üretimin en yoğun olduğu ilçeler arasında İzmir Kemalpaşa, Manisa Şehzadeler ve Afyonkarahisar Sultandağı öne çıkıyor.
İhracatta Öne Çıkan Ülkeler ve Hedefler
Türkiye’nin kiraz ihracatında Almanya, Rusya ve İtalya başı çekiyor. 2023 verilerine göre, Almanya 95 milyon dolarlık ithalatla Türk kirazının en büyük alıcısı konumundaydı. Rusya Federasyonu 44 milyon dolar, Avusturya ise 14,3 milyon dolar ile önemli pazarlar arasında yer aldı. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği üyeleri, Türkiye’nin toplam kiraz ihracatının yüzde 25’ini temsil ediyor.
Ege Bölgesi, 2024’te 55 milyon dolarlık kiraz ihracatı gerçekleştirmişti. 2026 için belirlenen hedef, bu rakamın üzerine çıkarak bölgesel ekonomiyi güçlendirmek. Hayrettin Uçak,
“Kiraz sezonunda üreticimiz, ihracatçımız, lojistikçimiz, ambalajcımız kazanacak. Sektörün tüm taraflarına bereketli bir sezon diliyorum”
ifadelerini kullanarak iyimserliğini dile getirdi.
C Vitamini Deposu Sofralara Dönüyor
Kiraz, C vitamini, potasyum ve antioksidanlar açısından zengin bir meyve olarak önümüzdeki günlerde sofraların baş tacı olmaya hazırlanıyor. Geçen senenin aksine, bu yılki bol ürünün hem iç tüketimi karşılaması hem de ihracat hedeflerine ulaşılması bekleniyor. Bu durum, tüketiciler için daha erişilebilir fiyatlar anlamına gelirken, üreticiler ve ihracatçılar için de finansal bir rahatlama sağlayacak.
Sonuç olarak, kiraz sektörü iklim krizinin yarattığı olumsuzlukları geride bırakarak yeniden canlanıyor. 1850 kilometrelik hasat yolculuğu, 200 milyon dolarlık ihracat hedefi ve Ege Bölgesi’nin lider üretimiyle Türkiye, dünya pazarındaki konumunu güçlendirmeye devam ediyor. Önümüzdeki aylarda hem yerel pazarlarda hem de uluslararası raflarda Türk kirazlarının bolca görülmesi bekleniyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı