Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Mart ayı verileri, konut piyasasında ilginç bir ayrışma ortaya koydu. İlk el konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre %1,3 artışla 35 bin 725’e ulaşırken, ikinci el segmentinde ise %3,6’lık bir düşüş yaşandı ve satışlar 77 bin 642 olarak kaydedildi. Bu durum, toplam satışlar içinde ilk el konutların payını %31,5’e, ikinci el konutların payını ise %68,5’e taşıdı.
Finansman Kaynaklı Hareketlilik
Mart ayı verilerinin en dikkat çekici yanı, ipotekli konut satışlarındaki keskin yükseliş oldu. İpotekli işlemler %35,9 artış göstererek 25 bin 978’e fırladı. Diğer satış türleri ise %9,6 gerileyerek 87 bin 389’da kaldı. Bu gelişme, toplam konut satışları içinde ipotekli işlemlerin payının %22,9 seviyesine çıkmasına neden oldu. Öte yandan, takvim etkilerinden arındırılmış verilere bakıldığında, hem ilk el hem de ikinci el satışlarda yıllık bazda düşüş eğilimi devam etti. İlk el satışlar %1,8, ikinci el satışlar ise %6,2 azaldı.
Yabancı Alımlarında Düşüş Sürüyor
Yabancı uyruklu alıcıların konut satın alma eğilimlerinde de gerileme gözlemlendi. Mart ayında yabancılara yapılan konut satışları, %20 azalarak bin 353’e geriledi. Bu rakam, toplam satışların yalnızca %1,2’sini oluşturdu. En fazla konut satın alan ülke vatandaşları sıralamasında, 229 konutla Rusya ilk sırada yer aldı. İran ve Almanya vatandaşları da listede öne çıkan diğer ülkeler arasında bulunuyor.
İş Yeri Piyasasında Benzer Eğilim
Konut piyasasındaki bu tablo, iş yeri satışlarında da kendini gösterdi. İlk el iş yeri satışları %5,4 düşüşle 3 bin 787’ye, ikinci el satışlar ise %12,3 gerileyerek 9 bin 712’ye indi. Buna karşılık, ipotekli iş yeri satışlarında %60,1’lik önemli bir artış yaşandı ve bu kategorideki satışlar 698’e yükseldi. Diğer iş yeri satışları ise %12,6 azalarak 12 bin 801 oldu.
Piyasa Dinamiklerinin Yorumu
Uzmanlar, ilk el konut satışlarındaki artışı, kredi imkanlarına ve yeni projelerdeki fiyat avantajlarına bağlıyor. İkinci el piyasasındaki düşüş ise, mevcut konut fiyatlarındaki yüksek seviyeler ve alıcıların daha dikkatli davranması olarak yorumlanıyor. İpotekli satışlardaki keskin yükseliş, finansman koşullarının konut alımları üzerindeki belirleyici etkisini bir kez daha ortaya koydu.
Gelecek Beklentileri
Piyasa gözlemcileri, önümüzdeki aylarda konut satışlarının seyrinin, faiz oranları ve kredi politikalarındaki değişimlere bağlı olarak şekilleneceğini ifade ediyor. İlk el projelerdeki hareketliliğin sürüp sürmeyeceği, ikinci el piyasadaki durgunluğun ne kadar devam edeceği merak konusu. Yabancı alımlarındaki düşüş trendinin ise küresel ekonomik koşullar ve döviz kurlarındaki dalgalanmalarla yakından ilişkili olduğu belirtiliyor.
Kaynak: PİHA