Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, motorlu taşıtlar ve römorkların tip onayı süreçlerinde köklü bir dönüşüme imza attı. Yeni yönetmelik değişikliğiyle birlikte, araç uygunluk belgelerinin elektronik ortamda düzenlenmesi ve paylaşılması zorunlu hale getirildi. Bu adım, bürokratik işlemleri azaltmayı ve veri güvenliğini artırmayı hedefliyor.
Yeni Sistem Nasıl İşleyecek?
Bugünkü Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre, imalatçılar uygunluk belgelerini Araç Sicil ve Tescil Sistemi (ASTS) üzerinden Türkiye Noterler Birliği’ne elektronik olarak iletecek. Veri aktarımı, elektronik imza altyapısı ile güvence altına alınırken, belgeler XML tabanlı standart formatlarda hazırlanacak. Tüm işlemlerde güvenli web bağlantıları ve standartlaştırılmış araç bilgi formatları kullanılacak.
Bu yenilik, noterler ve imalatçılar arasındaki veri akışını hızlandırarak hata payını minimize etmeyi amaçlıyor. Elektronik imza sayesinde belgelerin doğruluğu ve bütünlüğü sağlanırken, kağıt israfının önüne geçilmesi de hedefleniyor. Sistem, aynı zamanda araç sahiplerinin belgelere daha hızlı erişmesine olanak tanıyacak.
Yazılım Güncelleme Zorunluluğu ve Geçiş Süreci
Yönetmelikteki bir diğer önemli değişiklik ise yazılım güncellemesi şartlarını karşılamayan tam araçlar için getirilen yasaklarla ilgili. Buna göre, 7 Temmuz 2026 tarihinden itibaren, yazılım güncelleme gerekliliklerini yerine getirmeyen M ve N kategorisindeki araçların tescili, piyasaya arzı ve hizmete alınması yasaklanacak. Aynı tarihten itibaren O kategorisindeki araçların imal edilmesi de mümkün olmayacak.
Bu düzenleme, araçların siber güvenlik standartlarına uyumunu artırmayı ve yazılım kaynaklı riskleri azaltmayı amaçlıyor. Özellikle M kategorisi (yolcu taşıma amaçlı motorlu araçlar) ve N kategorisi (yük taşıma amaçlı motorlu araçlar) ile O kategorisi (römorklar) için getirilen bu kısıtlama, sektördeki üreticileri yeni yazılım güncelleme altyapılarına yatırım yapmaya zorlayacak.
Düzenlemenin Kapsamı ve Yürürlük Tarihi
Yayımlandığı tarihte yürürlüğe giren düzenlemenin uygulamasından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı sorumlu olacak. Bakanlık, hem elektronik belge sisteminin hem de yazılım güncelleme şartlarının takibini yapacak. Geçiş süreci boyunca imalatçıların mevcut sistemlerini yeni gerekliliklere uyarlamaları bekleniyor.
Bu adım, Türkiye’nin araç tip onayı süreçlerinde Avrupa Birliği standartlarıyla uyumlaştırma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Dijitalleşme sayesinde denetim mekanizmalarının daha etkin çalışması ve sahte belge riskinin azalması öngörülüyor.
Kaynak: PİHA