Yaz aylarının kavurucu sıcakları yalnızca insanları değil, hastalık yapıcı mikroorganizmaları da harekete geçiriyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, artan sıcaklıklarla birlikte bakteri, virüs ve parazitlerin çoğalma hızının katlandığını belirterek önemli uyarılarda bulundu. Özellikle Salmonella, E. coli, Campylobacter, Shigella gibi bakteri türlerinin yaz aylarında daha sık görüldüğüne dikkat çeken Mamçu, hijyen kurallarına uyulmadığı takdirde ciddi sağlık sorunlarının kaçınılmaz olabileceğini vurguluyor.
Sıcak Havalarda Gıdaların Bozulma Süresi Kısalıyor
Dr. Mamçu’ya göre, sıcak ve nemli ortamlar birçok bakteri türünün üremesi için adeta bir üreme alanı oluşturuyor. İyi pişirilmemiş etler, çiğ tavuk ürünleri, açıkta bekletilen yiyecekler ve hijyenik olmayan su kaynakları, enfeksiyonların başlıca bulaşma yolları arasında yer alıyor. Özellikle pikniklerde veya açık hava etkinliklerinde saatlerce güneş altında kalan yiyeceklerin kısa sürede bozulduğunu belirten Mamçu, “Güvenli görünen bir yiyecek bile kısa süre içerisinde enfeksiyon kaynağına dönüşebiliyor” diyerek uyarıyor. Yaz aylarında acil servislere yapılan başvuruların önemli bir bölümünü gıda kaynaklı enfeksiyonlar oluşturuyor. Bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, ateş ve halsizlik gibi belirtiler hafife alınmamalı. Özellikle çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde sıvı kaybı çok daha hızlı gelişebiliyor. Mamçu, mayonez içeren ürünler, tavuk yemekleri, deniz ürünleri, krema bazlı tatlılar ve soğuk zinciri korunmamış gıdalara karşı ekstra dikkatli olunması gerektiğini söylüyor.
Serinlemek İçin Girilen Sular Tehlike Saçıyor
Yaz sıcaklarında serinlemek amacıyla tercih edilen göl, dere ve kontrolsüz su kaynakları çeşitli enfeksiyonların bulaşmasına neden olabiliyor. Dr. Mamçu, bu sularda Norovirüs, Rotavirüs, Adenovirüs, Giardia ve Cryptosporidium gibi birçok virüs, bakteri ve parazitin bulunabileceğini belirtiyor. Bu etkenler özellikle sindirim sistemi enfeksiyonlarına yol açarak ishal, kusma, karın ağrısı ve ateş gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor. Sadece bağırsak enfeksiyonları değil, göz ve cilt enfeksiyonları da yaz döneminde artış gösteriyor. Güvenilir olmayan sularda yüzmek ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.
Havuzlar Her Zaman Masum Değil
Toplumda havuzların denize göre daha güvenli olduğu yönünde yaygın bir algı bulunuyor ancak Dr. Mamçu bu düşünceye katılmıyor. Düzenli dezenfekte edilmeyen havuzlar enfeksiyon açısından önemli riskler taşıyor. Yetersiz klorlama yapılan havuzlarda kulak enfeksiyonları, göz enfeksiyonları, mantar hastalıkları ve çeşitli bağırsak enfeksiyonları daha sık görülüyor. Mamçu, özellikle çocukların havuz suyunu yutmaması gerektiğini vurguluyor. Ailelerin havuz seçiminde işletmenin hijyen uygulamalarını sorgulaması ve ortak kullanım alanlarında kişisel havlu kullanımına dikkat etmesi önemli bir koruyucu önlem olarak öne çıkıyor.
Kenelere Karşı Bilinçsiz Müdahaleden Kaçınılmalı
Yaz aylarında artan kamp, piknik ve doğa yürüyüşleri beraberinde kene temaslarını da artırıyor. Dr. Mamçu, özellikle çalılık, uzun otluk ve ormanlık alanlarda daha dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor. Her kenenin hastalık taşımadığını ancak riskin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyleyen Mamçu, doğa aktivitelerinden sonra vücudun dikkatlice kontrol edilmesini öneriyor. Kene tespit edilmesi durumunda bilinçsiz müdahalelerden kaçınılmalı ve sağlık kuruluşlarına başvurularak uygun şekilde çıkarılması sağlanmalı.
Parazitler Yaz Aylarında Daha Kolay Yayılıyor
Yaz mevsiminde sadece bakteriyel ve viral enfeksiyonlar değil, parazit kaynaklı hastalıklar da artış gösteriyor. Yıkanmamış sebze ve meyveler, kirli su kaynakları ve yetersiz hijyen koşulları parazit bulaşını kolaylaştırıyor. Uzun süren ishal, karın ağrısı, kilo kaybı, halsizlik ve sindirim sistemi problemleri bazı parazit enfeksiyonlarının habercisi olabilir. Dr. Mamçu, bu belirtilerin uzun sürmesi halinde mutlaka bir uzmana başvurulması gerektiğini ifade ediyor.
Çocuklar ve Yaşlılar İçin Risk Daha Büyük
Yaz enfeksiyonları her yaş grubunda görülebilir ancak bazı bireylerde çok daha ağır sonuçlara yol açabiliyor. Özellikle 5 yaş altı çocuklar, 65 yaş üzeri bireyler, hamileler, diyabet hastaları, kanser tedavisi görenler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler daha dikkatli olmalı. Bu gruplarda enfeksiyonlar daha hızlı ilerleyebilir ve sıvı kaybı ciddi sonuçlar doğurabilir. Yüksek ateş, şiddetli ishal, sürekli kusma, kanlı dışkılama veya belirgin halsizlik durumlarında vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı.
Dr. Mamçu, yaz enfeksiyonlarının önemli bir bölümünün doğru hijyen uygulamalarıyla önlenebileceğini belirterek şu önerilerde bulunuyor: “El hijyenine dikkat etmek, güvenilir su tüketmek, gıdaların saklama koşullarına özen göstermek, sebze ve meyveleri iyi yıkamak, şüpheli gıdalardan uzak durmak ve doğa aktiviteleri sonrasında kene kontrolü yapmak oldukça önemlidir. Basit görünen bu uygulamalar hem bireysel hem de toplumsal sağlık açısından ciddi koruma sağlar.”
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı