1 Haziran Dünya Ebeveynler Günü yaklaşırken, Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi’nden Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, özellikle yalnız ebeveynlerin ergenlik çağındaki çocuklarıyla yaşadığı en sık karşılaşılan sorunlara ışık tuttu. Uzman isim, ebeveynlerin bu zorlu süreçte kendilerine de zaman ayırmaları gerektiğini vurguladı.
Kendine Bakım: Lüks Değil, Zorunluluk
Ebeveynliği bir maratona benzeten Ülkü, yalnız ebeveynliğin ise bu maratonu tek başına koşmak anlamına geldiğini belirtti. Bu nedenle kişisel bakımın bir ayrıcalık değil, hayati bir gereklilik olduğunun altını çizdi. Tükenmişlik sendromuna karşı uyarıda bulunan psikolog, yakın çevre, arkadaşlar veya destek gruplarıyla bağ kurmanın yalnızlık hissini azalttığını ifade etti. Haftada birkaç saatin bile kendine ayrılmasının ruhsal yenilenme sağlayacağını söyleyen Ülkü, uyku, beslenme ve egzersizin duygusal dayanıklılık için temel taşlar olduğunu vurguladı. Ayrıca, “Yeterince iyi ebeveyn olmak, mükemmel olmaktan daha gerçekçidir” diyerek ebeveynlere psikolojik destek almanın bir zayıflık değil, dayanıklılık göstergesi olduğunu hatırlattı.
Ebeveyn Yorgunluğu Ergenle Bağı Zayıflatıyor
Yalnız ebeveynlerin ergen çocuklarıyla en çok otorite dengesi kurma, duygusal kopukluk, iletişim sorunları ve rol karmaşası gibi zorluklar yaşadığını belirten Ülkü, ergenliğin bireyselleşme ve bağımsızlık talebinin arttığı, duygusal fırtınaların yoğun olduğu bir dönem olduğunu söyledi. Ebeveyn tüm yükü sırtlandığında ergenin bu durumun farkında olmayabileceğine dikkat çeken uzman, yorgunluğun çocuğun duygusal ihtiyaçlarının gözden kaçmasına yol açabileceğini ve bunun da bağ kurma zorluklarına neden olabileceğini ifade etti.
Sınır Koymak Bir Sevgi Biçimidir
Ergenlik döneminde sınırların hem güvenli bir çerçeve sunduğunu hem de bireyselleşmeyi desteklediğini kaydeden Ülkü, yalnız ebeveynlerin çocuklarıyla daha arkadaşça bir ilişki kurma eğiliminde olabildiğini, bunun da sınırları belirsizleştirdiğini söyledi. “Sınır koymak, sevginin zıttı değil, aksine bir sevgi biçimidir” diyen psikolog, tutarlı olunması, kuralların açıkça ifade edilmesi ve disiplinin cezadan çok rehberlik anlamına gelmesi gerektiğini vurguladı. Ergenin duygusal ihtiyaçlarını göz ardı etmeden sınır koymanın uzun vadeli güven ilişkisi inşa ettiğini belirtti.
Çatışma Ergenliğin Doğal Bir Parçası
Yalnız ebeveynlerin ergen çocuklarıyla yaşadığı ciddi çatışmaların yönetimine de değinen Ülkü, çatışmanın ergenlik döneminin doğal bir parçası olduğunu ancak yalnız ebeveyn için bu çatışmaların zaman zaman zorlayıcı olabileceğini söyledi. Bu durumda ebeveynin kişiselleştirmemesi ve duygusal regülasyonunu sağlayabilmesinin önemli olduğunu vurguladı. Etkili çatışma yönetimi için önerilerde bulunan Ülkü, duygulara yer açılması, tepki vermeden önce dinlenmesi, yoğun çatışmalar sırasında konuşmak yerine ortam yatıştığında konunun ele alınması gerektiğini söyledi. Ayrıca “Sen dili” yerine “Ben dili” kullanmanın savunmayı düşürdüğünü, aile danışmanlığı veya bireysel terapinin çatışmaların tekrarlayıcı hale gelmesini engelleyebileceğini ifade etti.
Ülkü, yalnız ebeveynliğin özellikle ergenlik döneminde hem zorlayıcı hem de dönüştürücü bir yolculuk olduğunu belirterek, “Bu süreçte en önemli şey, hem ebeveynin hem çocuğun duygularının görülmesi ve ihtiyaçlarının anlaşılmasıdır. Unutulmamalıdır ki, ebeveynin kendi duygusal sağlığı ne kadar iyi olursa, çocuğuyla kuracağı ilişki de o kadar sağlıklı olacaktır” diyerek sözlerini tamamladı.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı