Parkinson hastalığı, yalnızca yaşlanmayla değil, çevresel etkenlerle de hızla yayılıyor. Uzmanlar, özellikle tarım ilaçlarının ve tekrarlayan kafa darbelerinin hastalığın ortaya çıkışında kritik rol oynadığını vurguluyor. Prof. Dr. Sultan Tarlacı, vakalardaki artışın yaşlanma oranını bile geride bıraktığına dikkat çekiyor.
Parkinson vakalarındaki artış yaşlanma hızını aşıyor
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, Parkinson hastalığının genellikle 50-55 yaşlarında başladığını belirtiyor. Uzun yıllardır kırsal bölgelerde, tarımla uğraşanlarda ve kuyu suyu kullananlarda hastalığın daha sık görüldüğünü ifade eden Tarlacı, artış hızının yaşlanma oranının üzerine çıktığını söylüyor. Bu durum, yaş dışında başka çevresel faktörlerin de etkili olabileceğini gösteriyor.
California’da yapılan araştırmalarda, yaklaşık 21 farklı tarım ilacının dopamin üreten beyin hücrelerine zarar verdiği kanıtlandı. Bu hücrelerin pestisitlere karşı oldukça hassas olduğu ve laboratuvar ortamında bu kimyasalların hücre ölümüne yol açtığı uzun zamandır biliniyor.
Tarım ilaçları ‘Parkinson epidemisi’ne mi yol açıyor?
Bazı tarım ilaçlarının, Parkinson hastalığının ortaya çıkmasında rol oynayan beyin bölgeleri üzerinde seçici ve toksik etkiler oluşturduğu ortaya kondu. Prof. Dr. Tarlacı, bu nedenle konunun toplumsal bir sorun olarak değerlendirildiğini ve uzmanlar tarafından “Parkinson epidemisi” olarak tanımlandığını belirtiyor. Tarım ilaçlarının kontrollü ve bilinçli kullanımının büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Domates gibi bazı sebze-meyvelerin, pestisitleri bünyelerine çektiği için “kirli ürünler” arasında sayıldığını aktaran Tarlacı, Türkiye’de domates tüketiminin yaygınlığı göz önüne alındığında, denetimlerin daha da kritik hale geldiğini söylüyor. Ürünlerin yıkanmasının önemli olduğunu ancak pestisitlerin tamamen uzaklaştırılamadığını belirtiyor. Özellikle Paraquat adlı ilacın toprağa nüfuz ederek yıllarca kalabildiği, geçmişte kuyu suyu kullananlarda hastalığın sık görülmesinin nedeninin de bu olabileceği düşünülüyor.
Bir Parkinson ilacına eşdeğer etki için 5 kilo bakla
Baklanın içinde dopaminle ilişkili maddeler bulunduğunu ancak tedavide kullanılan L-Dopa etken maddeli ilacın çok daha etkili olduğunu belirten Tarlacı, 125 miligramlık bir kapsülün etkisini elde etmek için yaklaşık 5 kilogram taze bakla tüketilmesi gerektiğini söylüyor. Bu nedenle sadece bakla yiyerek tedavinin gerçekçi olmadığını, ancak hafif belirtilerde veya huzursuz bacak sendromunda destekleyici olarak kullanılabileceğini ekliyor.
Tekrarlayan kafa darbeleri Parkinson riskini artırıyor
Boksta baş bölgesine alınan tekrarlayıcı darbelerin beyinde mikrotravma adı verilen hasarlara yol açtığını belirten Tarlacı, her darbede beynin kafatasının iç yüzeyine çarptığını ve bu travmaların birikici etki oluşturduğunu ifade ediyor. Bu durumun Parkinson ve bazı bunama türlerinin daha erken ortaya çıkmasına katkıda bulunabileceğini belirten Tarlacı, efsanevi boksör Muhammed Ali‘nin bu durumun en bilinen örneği olduğunu söylüyor.
Parkinson titremesi ile esansiyel tremor arasındaki fark
Prof. Dr. Tarlacı, klinikte en sık karşılaşılan iki titreme türünü şöyle ayırıyor: Esansiyel tremor genellikle aileseldir ve 20-25 yaşlarında başlar, nesneye uzanırken artar. Parkinson titremesi ise istirahat halinde ortaya çıkar, “para sayar” tarzda olup hareketle azalır. Bu nedenle Parkinson titremesi bir “istirahat titremesi” olarak kabul edilir.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı