Yapay zeka (YZ) ajanlarının önümüzdeki üç yıl içinde çalışanların işlerinin en az yarısını gerçekleştirebileceği öngörülüyor. Boston Consulting Group (BCG) tarafından yayımlanan son rapora göre, her on katılımcıdan altısı bu dönüşüme inanıyor. Ancak aynı katılımcıların yarısından fazlası, YZ ajanlarının ne olduğu konusunda hâlâ sınırlı bir anlayışa sahip ve yönetişim mekanizmaları teknolojinin gerisinde kalıyor.
Bireysel Kullanımda Çarpıcı Artış
Bireysel katkı sağlayan çalışanlar arasında YZ kullanımı hızla yaygınlaşıyor. Rapora göre, bu gruptaki düzenli kullanıcı oranı son iki yılda 20 puandan fazla artarak %74 seviyesine ulaştı. Hindistan, Orta Doğu, Brezilya ve Güney Afrika gibi bölgeler, küresel ortalamanın ve ABD, Fransa, İtalya gibi ülkelerin üzerinde düzenli YZ kullanımı bildiriyor. Bu artış, YZ’nin iş süreçlerine entegrasyonunun hızlandığını gösteriyor.
İş Tatmini Paradoksu: Kolaylaştırırken Zorlaştırıyor
YZ, çalışanlar için bir “iş tatmini paradoksu” yaratıyor. Katılımcıların %72‘si YZ’nin kendi rollerindeki beceri beklentilerini önemli ölçüde değiştirdiğini belirtirken, %47‘si artık zamanını işin kendisini yapmaktan ziyade YZ’yi yönetmeye ve yönlendirmeye harcadığını ifade ediyor. Düzenli YZ kullanıcılarının %67‘si teknolojinin iş tatminini artırdığını söylerken, %41‘i bilişsel yükün arttığını rapor ediyor. Bu durum, YZ’nin aynı anda hem kolaylaştırıcı hem de zorlaştırıcı bir etki yarattığını ortaya koyuyor.
Zaman Tasarrufu Değere Dönüşmüyor
YZ kullanıcılarının %42‘si haftada en az bir tam iş günü tasarruf ettiğini belirtmesine rağmen, çoğu kurum bu kazancı ölçülebilir değere dönüştürmekte zorlanıyor. Kullanıcıların %66‘sı kazandıkları zamanla ne yapacakları konusunda sınırlı rehberlik aldıklarını veya hiç almadıklarını söylüyor. Yarısından fazlası ise bu zamanı stratejik işlere yönlendirmiyor. Doğru bir dönüşüm süreci işletilmediğinde, tasarruf edilen zaman organizasyon içinde eriyip gidiyor.
Stratejik Netlik Olmazsa Balayı Biter
BCG Yönetici Ortağı ve Avrupa, Orta Doğu, Güney Amerika ve Afrika Sanayi Grubu Başkanı Gözde Yalazı Özbek, konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
“Yapay zekanın ilk dalgası bireysel üretkenliğe odaklanmıştı. Gelecek dalganın kolektif çalışmayı dönüştürmesi bekleniyor. Çünkü mesele artık yeni araçlar kullanmak değil; işlerin, rollerin ve ekiplerin nasıl çalıştığını yeniden tanımlamak. Rapor, yapay zeka çağında gerçek bir yönetim dönüşümünün geldiğine işaret ediyor.”
Özbek, Türkiye’de de benzer bir tablo görüldüğünü belirterek, sürdürülebilir etki yaratan kurumların teknolojiyi yalnızca verimlilik aracı olarak değil, organizasyonel dönüşüm aracı olarak ele aldığını vurguladı.
Net Strateji İş Etkisini 25 Puan Artırıyor
Rapor, çalışanların YZ yoğunluğuna direnç göstermediğini, aksine net bir strateji beklediğini ortaya koyuyor. Strateji net olduğunda, beklentiler gerçekçi tanımlandığında ve etkili iletişim kurulduğunda YZ dönüşümü daha başarılı oluyor. Net bir strateji, ölçülebilir iş etkisini 25 puan artırırken, strateji olmadan sunulan daha iyi araçlar bu etkiyi yalnızca 5 puan yukarı taşıyor. İş akışını yeniden tasarlayan şirketlerde çalışanların ölçülebilir iş geliştirme görme olasılığı 24 puan, haftada en az tam bir gün tasarruf etme olasılığı 22 puan ve artan iş tatmini bildirme olasılığı 20 puan daha yüksek.
YZ Ajanlarının Entegrasyonu Hızlanıyor
Araştırma, YZ ajanlarının iş akışlarına entegrasyonunun hızlandığını gösteriyor. Katılımcıların %30‘u, bu ajanların iş akışlarına hâlihazırda entegre edildiğini belirtiyor ki bu oran geçen yılki %13‘lük oranın iki katından fazla. Ancak katılımcıların yarısından fazlası ajanların tam olarak ne olduğu konusunda hâlâ sınırlı bir anlayışa sahip ve yönetişim mekanizmaları teknolojinin gerisinde kalıyor.
Türkiye’de Altyapı ve Regülasyonlar Belirleyici
Türkiye’de YZ’nin kurumsal ölçekte yaygınlaşmasının önündeki en önemli engeller arasında veri ve teknoloji altyapısının olgunluğu ile regülasyonlar yer alıyor. Özellikle veri yerelleştirme gereklilikleri, bazı sektörlerde YZ uygulamalarının ölçeklenmesini daha seçici hale getiriyor. Bununla birlikte, yurt içi bulut altyapılarının gelişmesi ve kurumların veri temellerini güçlendirmeye yönelik yatırımları, bu engelleri kademeli olarak azaltıyor. Türkiye’de birçok kurum artık YZ’yi deneme aşamasından çıkarıp iş süreçlerine entegre etmeye hazırlanırken, önümüzdeki dönemde asıl farkı yaratan unsur teknolojiye erişimden çok, bu teknolojiyi kurumsal ölçekte hayata geçirebilme kabiliyeti olacak.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı