Türkiye’nin dış ticaret açığı Mart ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 56 oranında büyüyerek 11 milyar 221 milyon dolara ulaştı. Geçen yılın Mart ayında 7 milyar 195 milyon dolar olan açık, bu artışla birlikte rekor seviyelere yaklaştı. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 76,5’ten yüzde 66,1’e gerileyerek dikkat çekti.
Yılın İlk Çeyreğinde Bozulma Sürüyor
Ocak-Mart döneminde de benzer bir tablo ortaya çıktı. İlk çeyrekte ihracat yüzde 3,2 azalarak 63,2 milyar dolar olurken, ithalat yüzde 4,7 artarak 91,9 milyar dolara yükseldi. Bu dönemde dış ticaret açığı yüzde 27,5 artışla 28,7 milyar dolar olarak kaydedildi. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 68,8’e düştü.
Enerji ve Altın Hariç Denge Bozuluyor
Enerji ve altın kalemleri dışarıda bırakıldığında da dış dengedeki bozulma belirginleşti. Mart ayında bu kalemler dışındaki ihracat yüzde 5,5 azalırken, ithalat yüzde 11,2 arttı. Aynı kapsamda dış ticaret açığı 5,4 milyar dolar olarak hesaplandı. Bu veri, enerji ve altın fiyatlarındaki dalgalanmaların dış ticaret üzerindeki etkisini ortaya koyuyor.
Sektörel Dağılım: İmalat Sanayi Lider, Ara Malları İthalatta Başı Çekiyor
İhracatta sektörel dağılımda imalat sanayi yüzde 93,7 ile en büyük paya sahip olurken, tarım yüzde 3,7, madencilik ise yüzde 1,9 seviyesinde kaldı. İthalatta ise ara malları yüzde 70 ile en önemli kalemi oluşturdu. Bu durum, Türkiye’nin üretim yapısının dışa bağımlılığını gözler önüne seriyor.
En Çok İhracat Almanya’ya, İthalat Çin’den
Ülke bazında değerlendirildiğinde, Mart ayında en fazla ihracat yapılan ülke 1,82 milyar dolar ile Almanya oldu. Almanya’yı sırasıyla Birleşik Krallık, ABD, İtalya ve Fransa takip etti. İthalatta ise 4,76 milyar dolar ile Çin ilk sırada yer alırken, bu ülkeyi Rusya, Almanya, İsviçre ve ABD izledi.
Mevsimsel Veriler ve Teknoloji Payı
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre Mart ayında ihracat aylık bazda yüzde 2 azalırken, ithalat yüzde 2,3 arttı. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ihracatı içindeki payı ise yüzde 3,5 seviyesinde kaldı. Bu oran, Türkiye’nin katma değerli üretimde henüz istenen seviyeye ulaşamadığını gösteriyor.
Dış ticaret açığındaki bu hızlı artış, cari açık üzerinde de baskı oluşturuyor. Önümüzdeki dönemde küresel talep koşulları, enerji fiyatları ve döviz kurlarındaki gelişmeler, dış ticaret dengesinin seyrini belirleyecek ana faktörler olarak öne çıkıyor.
Kaynak: PİHA