Kemirgenlerin idrar, dışkı ve tükürüğü yoluyla bulaşan hantavirüs, son günlerde yeniden gündeme geldi. Ancak uzmanlar, bu virüsün COVID-19 benzeri bir salgına yol açma ihtimalinin düşük olduğunu belirtiyor. Virüs, bazı hastalarda ciddi solunum, kalp ve böbrek sorunlarına neden olabilse de, insandan insana bulaşma kapasitesi oldukça sınırlı.
Hantavirüsün Bulaşma Yolları ve Riskli Alanlar
Enfekte kemirgenlerin atıklarıyla temas, hantavirüsün insanlara geçmesindeki ana yoldur. Özellikle uzun süre kapalı kalmış, havalandırması yetersiz depo, ahır, kiler, bağ evi ve yazlık gibi mekânlarda temizlik yaparken virüs içeren partiküller havaya karışabilir. Bu nedenle bu tür alanlarda çalışanlar yüksek risk altındadır.
İnsandan İnsana Bulaş: Sadece Bir Tür
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, insandan insana bulaşabilen tek hantavirüs türü Andes virüsü olarak biliniyor. Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, bu bulaşın yalnızca Güney Amerika’da, özellikle Arjantin ve Şili’de rapor edildiğini ve yakın, uzun süreli temas gerektirdiğini vurguluyor. Avrupa ve Asya’daki türlerde ise insandan insana bulaş kanıtlanmamış durumda.
Belirtiler Grip ile Karışabiliyor
Virüsle temastan sonra belirtiler 1 ila 8 hafta içinde ortaya çıkabiliyor. İlk aşamada ateş, baş ağrısı, yaygın kas ağrısı, halsizlik, karın ağrısı, bulantı ve kusma gibi grip benzeri şikâyetler görülüyor. İlerleyen vakalarda ise öksürük, nefes darlığı, akciğerde sıvı birikimi, tansiyon düşüklüğü, kanama bozuklukları ve böbrek yetmezliği gibi ciddi tablolar ortaya çıkabiliyor. Kemirgen teması öyküsü olan kişilerde bu belirtiler varsa hantavirüs mutlaka akla getirilmeli.
Tedavi ve Korunma Yöntemleri
Hantavirüs için kesin etkinliği kanıtlanmış antiviral bir ilaç bulunmuyor. Tedavi, yakın takip ve destekleyici bakıma dayanıyor. Ağır vakalarda yoğun bakım gerekebiliyor. Henüz bir aşı da mevcut değil. Bu nedenle korunma büyük önem taşıyor. Çevre temizliği ilk sırada geliyor: Kemirgenlerin evlere girişi engellenmeli, riskli alanlar iyice havalandırılmalı, kemirgen dışkısı olan bölgeler süpürülmemeli, nemli bezle silinmeli. Temizlik sırasında maske ve eldiven kullanılması, sonrasında ellerin yıkanması şart.
Uzman Görüşü: Toplumda Kolay Yayılmaz
Dr. Saliha Ayan, hantavirüsün toplum içinde kolay yayılan bir enfeksiyon olmadığını vurguluyor.
“Bugüne kadar insandan insana bulaş esas olarak Güney Amerika’daki Andes virüsü ile ilişkilendirilmiştir. Avrupa ve Asya’da görülen türlerde bu bulaş kanıtlanmamıştır.”
Bu nedenle paniğe gerek olmadığını, ancak özellikle risk gruplarının dikkatli olması gerektiğini belirtiyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı