Mart 2026 dış ticaret endeksleri, ihracat birim değerinde belirgin bir artışa rağmen miktar bazında yaşanan keskin düşüşü ortaya koydu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, ihracat birim değer endeksi geçen yılın aynı ayına kıyasla %12,3 yükselirken, ihracat miktar endeksi %16,7 oranında geriledi. Bu durum, ihracattaki değer artışının büyük ölçüde fiyat etkisinden kaynaklandığını gösteriyor.
İhracatta Fiyat ve Miktar Ayrışması
İhracat birim değer endeksi Mart 2026’da 130,5 puana ulaşırken, en yüksek artış yakıt grubunda %33,3 olarak kaydedildi. Gıda, içecek ve tütünde %11,7, ham maddelerde (yakıt hariç) %15,4, imalat sanayinde (gıda, içecek ve tütün hariç) ise %10,2 artış görüldü. Buna karşın ihracat miktar endeksi tüm sektörlerde düşüş sergiledi: gıdada %15,7, ham maddede %7,4, yakıtta %23,5 ve imalatta %14,8 azalma yaşandı. Özellikle SITC’de başka yerde sınıflandırılamayan mallarda miktar endeksi %83,1 gibi çarpıcı bir düşüşle 5,3 puana geriledi.
İthalatta Mütevazı Artış
İthalat birim değer endeksi Mart ayında yıllık bazda %6,3 artarak 141,1 puana çıktı. Yakıt grubunda ise %2,7 düşüş dikkat çekti. İthalat miktar endeksi %1,8 yükselirken, gıda, içecek ve tütün grubunda %20,7 gibi yüksek bir artış yaşandı. Ham maddelerde %8,7, imalat sanayinde %5,4 artışa karşın yakıt ithalat miktarı %0,5 azaldı.
Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Veriler
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, ihracat miktar endeksi Şubat 2026’daki 138,2 puandan Mart 2026’da %4,7 düşüşle 131,7 puana geriledi. Takvim etkilerinden arındırılmış seride ise Mart 2025’te 170,8 olan endeks, Mart 2026’da %18,3 azalarak 139,5 oldu. İthalat tarafında mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış miktar endeksi Şubat’taki 128,1 puandan Mart’ta %2,5 artışla 131,3 puana yükseldi. Takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi ise yıllık bazda %0,3 artarak 136,6 puan oldu.
Dış Ticaret Haddinde İyileşme
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, Mart 2025’te 87,6 iken Mart 2026’da 4,9 puan artarak 92,5 seviyesine yükseldi. Bu artış, ihracat fiyatlarının ithalat fiyatlarına göre daha hızlı yükseldiğini ve ticaret koşullarında iyileşme olduğunu işaret ediyor.
Veriler, ihracat miktarındaki daralmanın özellikle yakıt ve imalat sektörlerinde yoğunlaştığını, buna karşın ithalat talebinin gıda ve hammaddede canlı kaldığını gösteriyor. Dış ticaret haddindeki iyileşme ise ihracat gelirlerine olumlu yansıyabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı