Rahmi M. Koç Müzesi, bisiklet ve motosiklet tutkunlarını 200 yıllık bir tarih yolculuğuna çıkarıyor. Müzenin yayımladığı ‘Pedaldan Motora‘ adlı kitap, 1819’dan günümüze iki tekerlekli araçların evrimini, mühendislikten toplumsal değişime kadar geniş bir perspektifle ele alıyor. Önsözünü müzenin kurucusu Rahmi M. Koç‘un yazdığı eser, müzenin 15 bin objelik koleksiyonundan seçilen en özel bisiklet ve motosikletleri bir araya getiriyor.
Bir koleksiyonun hikâyesi: Pedalsız atlardan motorlu bisikletlere
Kitap, ilk örneği Johnson Hobby Horse olarak bilinen, pedalsız ve sürücünün ayaklarıyla yeri iterek ilerlediği 1819 tarihli bisikletle başlıyor. Ardından tarih boyunca kullanılan bisiklet modelleri ve motorun bisiklet şasisiyle buluşmasıyla ortaya çıkan motosikletlerin en dikkat çekici örnekleri detaylandırılıyor. Her bir araç, döneminin mühendislik anlayışını, tasarım yaklaşımını ve kullanım alışkanlıklarını yansıtıyor. Kitap, teknik özelliklerin ötesinde, bu araçların toplumsal değişimler ve bireysel tutkularla olan bağını da gözler önüne seriyor.
Proje koordinatörlüğünü Mine Sofuoğlu‘nun üstlendiği eserde, müze uzmanlarının makalelerinin yanı sıra, bisiklet koleksiyonerliği üzerine Daniel Ward‘ın anlatımı ve motosiklet tasarım hikâyeleri üzerine Doç. Dr. Aykut Coşkun‘un katkıları yer alıyor. 234 sayfalık kitap, zengin görsel içerik ve detaylı anlatımıyla okurları iki tekerli araçların tarihsel gelişimi içinde bir yolculuğa davet ediyor.
Rahmi M. Koç’tan samimi bir önsöz: ‘Hayatımda üç bisikletim oldu’
Kitabın önsözünü kaleme alan Rahmi M. Koç, ilk bisiklet anısını şu sözlerle paylaşıyor:
‘Bir akşamüstü eve gelen o kavuniçi bisikletle geçirdiğim yazları hâlâ hatırlıyorum. Hayatımda üç bisikletim oldu, hiç scooter’a binmedim.’
Koç, 1936 yılında Ankara’da annesinin aldığı üç tekerlekli bisikletle başlayan bu tutkunun, müzenin koleksiyonuna ve bu kitaba ilham kaynağı olduğunu belirtiyor.
Bir başvuru kaynağı: Endüstri tarihi, tasarım evrimi ve hareket kültürü
‘Pedaldan Motora’, yalnızca bir müze yayını olmanın ötesinde, endüstri tarihi, tasarım evrimi ve hareket kültürüne dair önemli bir kaynak niteliği taşıyor. Kitap, bisiklet ve motosikletlerin teknik gelişimini kronolojik bir sırayla sunarken, aynı zamanda bu araçların toplumsal hayattaki yerini ve bireysel özgürlük sembolü haline gelişini de irdeliyor. Müze koleksiyonundan seçilen fotoğraflar, Ali Konyalı ve Tarkan Kutlu‘nun objektifinden kitaba eşlik ediyor.
Kitap, Rahmi M. Koç Müzeleri ve Yapı Kredi Kültür Yayınları‘nda satışa sunuldu. Mayıs 2026’da İstanbul’da basılan eserin yayına hazırlayanı Zeynep Teker, çevirisi ise Boğaç Erkan tarafından yapıldı. Kitap tasarımı Nahide Dikel imzasını taşıyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı