Son günlerde bir gemide ortaya çıkan ve ölümlere yol açan hantavirüs, küresel çapta endişeye neden oldu. Ancak uzmanlar, virüsün yeni olmadığını ve paniğe gerek bulunmadığını vurguluyor. Prof. Dr. Aytaç Çetinkaya, hantavirüsün ilk kez Kore Savaşı sırasında fark edildiğini ve adını Kore’deki Hantan Nehri‘nden aldığını belirtiyor. O dönemde nehir çevresindeki kemirgenlerle temas eden askerlerde sık görülmesiyle tanımlanan virüs, aslında yaklaşık 70 yıldır biliniyor.
Bulaşma Yolları ve Risk Faktörleri
Virüsün en yaygın bulaşma şekli, kemirgenlerle doğrudan veya dolaylı temastan geçiyor. Fare ve benzeri kemirgenlerin idrarı, dışkısı ya da salyası ile temas sonucu bulaşan virüs, özellikle uzun süre kapalı kalmış depo, ahır, kulübe gibi alanların temizliği sırasında risk oluşturuyor. Prof. Dr. Çetinkaya, toplumda en çok merak edilen konunun insandan insana bulaşma olduğunu dile getiriyor. Çoğu hantavirüs türünde rutin sosyal temasla bulaşma beklenmezken, Güney Amerika tipi olarak bilinen bazı türlerde insandan insana bulaş görülebiliyor. Son gemideki vakalarda da bu tipin etkili olduğu belirtiliyor.
İki Farklı Tip ve Belirtileri
Hastalığın iki ana tipi bulunuyor. Avrupa ve Doğu Asya tipi daha çok böbrekleri etkileyerek böbrek yetmezliğine neden olabiliyor. Amerika tipi ise daha ağır seyrediyor ve akciğer, kalp ile böbrek yetmezliğinin yanı sıra kanamalı ateş tablosuna yol açabiliyor. Böbrek tutulumunun tedavi edilebildiğini vurgulayan Prof. Dr. Çetinkaya, bazı hastalarda gelişen böbrek yetmezliğinin birkaç diyaliz uygulamasıyla kontrol altına alınabildiğini ifade ediyor.
Hantavirüs belirtileri sıklıkla grip ile karıştırılıyor. Eklem ağrısı, yüksek ateş, halsizlik, öksürük ve bazı vakalarda ishal görülebiliyor. Ancak hantavirüste peteşiyal döküntüler adı verilen cilt bulguları dikkat çekiyor. Ayrıca kola renginde idrar görülmesi böbrek tutulumu açısından önemli bir işaret olabiliyor. Özellikle düşmeyen ateş, hastalığın önemli belirtileri arasında sayılıyor.
Türkiye’deki Vaka Sayıları
Türkiye’de de hantavirüs vakaları görülüyor. Prof. Dr. Çetinkaya, 2009-2025 yılları arasındaki verilere göre ülkemizde yılda ortalama 19 vaka tespit edildiğini belirtiyor. Son 17 yılda toplam 336 vaka bildirilirken, 16 kişi hayatını kaybetti. Bu rakamlar, hastalığın Türkiye’de yaygın olmadığını ancak tamamen göz ardı edilmemesi gerektiğini gösteriyor.
Uzmanlardan Panik Yapmayın Uyarısı
Hastalığın tedavisinde etkili seçenekler bulunduğunu belirten Prof. Dr. Çetinkaya, Hepatit C tedavisinde kullanılan bazı antiviral ilaçların hantavirüs kaynaklı ölüm oranlarını ciddi şekilde azalttığını ifade ediyor. Şu anda dünya genelinde panik yaratacak bir durum olmadığını vurgulayan uzman, hastalığın yayılmasıyla ilgili aşırı endişe duymaya gerek olmadığını söylüyor. Ancak kemirgenlerle temastan kaçınılması ve kapalı alanların temizliğinde dikkatli olunması öneriliyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı