Boynunuzda fark ettiğiniz küçük ve ağrısız bir şişlik, sesinizde geçmeyen bir kısıklık ya da yutkunma zorluğu… Bu belirtiler çoğu zaman önemsenmez, ancak tiroit bezinde gelişen kanserin ilk işaretleri olabilir. Acıbadem Altunizade Hastanesi Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. İldem Deveci, erken evrede tiroit kanserinin genellikle hiçbir belirti vermediğini, ancak görüntüleme yöntemlerinin yaygınlaşması sayesinde en küçük değişikliklerin bile erken dönemde tespit edilebildiğini vurguluyor. Erken tanı konulan hastalarda sağkalım oranlarının oldukça yüksek olduğunu belirten Prof. Dr. Deveci, özellikle risk grubundaki kişilerin düzenli kontrollerini aksatmaması ve boyun bölgesindeki değişiklikleri ciddiye alması gerektiğini söylüyor.
Tiroit Kanseri Neden Hızla Artıyor?
Tiroit, boynun ön kısmında yer alan ve vücudun metabolizma hızını düzenleyen hormonları üreten önemli bir salgı bezidir. Hormonal etkenler, baş-boyun bölgesine uygulanan radyoterapi, çevresel radyasyon maruziyeti veya genetik yatkınlık, tiroit hücrelerinde kontrolsüz çoğalmaya yol açabiliyor. Dünyada en hızlı artış gösteren kanser türleri arasında yer alan tiroit kanseri, her yıl küresel çapta yaklaşık 600 bin yeni vakayla gündeme geliyor. Türkiye’de ise bu sayı yıllık ortalama 30 bine ulaşıyor. Prof. Dr. Deveci, bu artışın önemli nedenlerinden birinin rutin muayene ve check-up uygulamalarının yaygınlaşması olduğuna dikkat çekiyor. Ultrason gibi görüntüleme yöntemlerinin daha sık kullanılması, henüz belirti vermeyen küçük tümörlerin erken evrede saptanmasını sağlıyor.
Belirtiler Neler? Kimler Risk Altında?
Tiroit kanseri en sık 20-60 yaş aralığında görülüyor ve kadınlarda erkeklere oranla yaklaşık 4 kat daha fazla rastlanıyor. Prof. Dr. Deveci, bu durumun en önemli nedeninin üreme çağındaki kadınlarda östrojen hormonunun tiroit dokusu üzerindeki etkileri olduğunu belirtiyor. Kanser büyüdükçe boynun orta hattında ele gelen veya gözle görülebilen, genellikle ağrısız ve sert yapıda şişlikler oluşuyor. Ayrıca ses kısıklığı, yutma güçlüğü ve boğaz ağrısı da görülebiliyor. Lenf nodlarına metastaz yapması durumunda boynun yan taraflarında da şişlikler meydana gelebiliyor. Risk grubunda şu kişiler yer alıyor:
- Ailesinde tiroit hastalığı veya otoimmün hastalık öyküsü olanlar
- Daha önce baş veya boyun bölgesine ışın tedavisi almış olanlar
- Hamileler ve iyot eksikliği sık görülen bölgelerde yaşayanlar
- 35 yaş üstü kadınlar
Tanı ve Tedavi Süreci Nasıl İşliyor?
Tanı süreci genellikle muayene sırasında tiroit nodülü veya boyun lenf bezlerinde şüpheli bulguların saptanmasıyla başlıyor. Şüpheli nodüllerde ultrason eşliğinde ince iğne aspirasyon biyopsisi yapılarak alınan örnekler patolojik olarak değerlendiriliyor ve kesin tanıya ulaşılıyor. Gerektiğinde kan tetkikleri, genetik incelemeler, bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme gibi ek yöntemler de kullanılabiliyor. Tedavide temel yöntem cerrahi. Hastalığın evresine göre sadece kanserli bölümün çıkarılması yeterli olabilirken, bazı hastalarda tiroit bezinin tamamının alınması gerekebiliyor. Boyun lenf bezlerine yayılım varsa aynı operasyonda bu dokular da temizleniyor.
Erken Tanı Hayat Kurtarıyor
Prof. Dr. Deveci, erken evrede yakalanan vakalarda sağkalım oranlarının oldukça yüksek olduğunu vurguluyor. Erken tanı sayesinde tiroit bezinin tamamı alınmadan, sadece kanserli tarafın çıkarıldığı kısmi cerrahiler yapılabiliyor. Bu da hastaların ömür boyu hormon ilacı kullanma ihtiyacını ortadan kaldırabiliyor. Ayrıca erken evre vakalarda ameliyat sonrası kemoterapi veya radyoaktif iyot tedavisi (atom tedavisi) gibi ek tedavilere çoğunlukla ihtiyaç duyulmuyor. Cerrahi planlama kişiye özel yapılıyor ve hastaların büyük bölümü ameliyattan 1-2 gün içinde taburcu olup yaklaşık bir haftada günlük yaşamlarına dönebiliyor.
Erken tanı için özellikle risk grubunda yer alan kişilerin düzenli kontrollerini ihmal etmemesi ve boyun bölgesinde fark ettikleri değişiklikleri ciddiye alarak bir uzmana başvurması büyük önem taşımaktadır.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı