Son yıllarda kalp krizinin yalnızca ileri yaş grubunun sorunu olmadığı, genç erişkinlerde de sıkça görülmeye başladığı belirtiliyor. Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Akın Torun, bu artışın ardında sigara, obezite, yüksek kolesterol, hipertansiyon, diyabet ve hareketsiz yaşam gibi birden fazla risk faktörünün bir araya geldiğini vurguluyor. Uzman, ani ölüm öncesinde ortaya çıkabilen uyarıcı belirtilerin dikkate alınmasının hayat kurtarıcı olduğunu ifade ediyor.
Genç yaşta kalp krizi neden artıyor?
Dr. Öğr. Üyesi Akın Torun, gençlerde kalp krizinin çoğunlukla birden fazla risk faktörünün birleşmesiyle geliştiğini söylüyor. Ailesinde erken yaşta kalp hastalığı öyküsü bulunan bireylerde genetik yatkınlığın önemli bir risk oluşturduğunu belirten Torun, ailesel hiperkolesterolemi gibi kalıtsal bozuklukların damar sertliğini erken yaşlarda tetikleyebildiğini ekliyor. Günümüzde stresli yaşam koşulları, düzensiz beslenme, yetersiz uyku ve uyarıcı maddelerin kullanımı da gençlerde kalp damar hastalıklarını artıran faktörler arasında sayılıyor.
Ani ölüm öncesinde görülen belirtiler neler?
Toplumda ani ölüm olarak değerlendirilen birçok kalp krizinin öncesinde önemli işaretler ortaya çıkabiliyor. En sık görülen belirti, göğsün orta kısmında hissedilen baskı, sıkışma veya yanma tarzındaki ağrı. Bu ağrı bazen sol kola, omuzlara, sırta, boyuna veya çeneye yayılabiliyor. Torun, nefes darlığı, soğuk terleme, çarpıntı, ani halsizlik, baş dönmesi ve bayılma hissinin de önemli uyarı işaretleri arasında olduğunu belirtiyor. Özellikle efor sırasında ortaya çıkan ve dinlenmekle geçen göğüs ağrıları dikkate alınmalı. Diyabet hastalarında ise tipik göğüs ağrısı olmadan yalnızca nefes darlığı veya aşırı yorgunluk görülebiliyor.
“Bu belirtilerin fark edilmesi ve zaman kaybetmeden tıbbi yardım alınması, ani ölüm riskini azaltan en önemli unsurlardan biridir.”
Kalp sağlığı kontrolleri 20’li yaşlarda başlamalı
Dr. Öğr. Üyesi Akın Torun, kalp sağlığının korunmasına yönelik değerlendirmelerin genç erişkinlik döneminde başlaması gerektiğini vurguluyor. Her bireyin 20 yaşından itibaren kan basıncı, kilo durumu, sigara kullanımı gibi kardiyovasküler risk faktörleri açısından değerlendirilmesi önem taşıyor. Ailesinde erken yaşta kalp hastalığı bulunan kişilerde veya diyabet, hipertansiyon ve kolesterol yüksekliği gibi risk faktörleri taşıyan bireylerde kontroller daha erken yaşlarda başlatılmalı. Kalp hastalıklarının yıllar içinde sessizce geliştiğini hatırlatan Torun, şikâyet olmasa bile düzenli değerlendirmelerin büyük önem taşıdığını belirtiyor.
Kontrol sıklığı kişiye göre değişiyor
Kontrol sıklığının bireyin risk durumuna göre belirlenmesi gerektiğini ifade eden Torun, sağlıklı bireylerde belirli aralıklarla kan basıncı, kan şekeri ve kolesterol değerlendirmelerinin yeterli olabileceğini söylüyor. Sigara kullanan, fazla kilolu olan, diyabet veya hipertansiyonu bulunan kişilerde takiplerin daha sık yapılması gerekiyor. Özellikle 40 yaş sonrasında kardiyovasküler risk değerlendirmesinin düzenli hale getirilmesi ve gerektiğinde kardiyoloji uzmanı tarafından ayrıntılı inceleme yapılması önemli. Amaç, hastalık ortaya çıktığında müdahale etmek değil, hastalık gelişmeden önce risk faktörlerini kontrol altına almak.
Kalp sağlığını korumanın yolu sağlıklı yaşamdan geçiyor
Kalp sağlığının korunmasında genç yaşlarda kazanılan alışkanlıklar büyük önem taşıyor. Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durulması, düzenli fiziksel aktivite yapılması ve sağlıklı beslenilmesi gerektiğini belirten Torun, Akdeniz tipi beslenme modelinin kalp ve damar sağlığını desteklediğini ifade ediyor. Sebze, meyve, tam tahıl, balık ve zeytinyağı ağırlıklı beslenme kalp sağlığını korurken, sağlıklı kilonun korunması, düzenli uyku alışkanlığı kazanılması ve stres yönetiminin ihmal edilmemesi gerekiyor. Gençlerin herhangi bir şikâyeti olmasa bile belirli aralıklarla tansiyon, kolesterol ve kan şekeri kontrollerini yaptırmaları, ileride gelişebilecek ciddi kalp damar hastalıklarının önlenmesinde önemli rol oynuyor.
Kalp ve damar hastalıkları hem dünyada hem de Türkiye’de en sık ölüm nedenleri arasında yer almaya devam ediyor. Dr. Öğr. Üyesi Akın Torun, risk faktörlerinin erken dönemde belirlenmesinin ve yaşam tarzı değişikliklerinin zamanında uygulanmasının kalp krizi ve ani ölüm riskini önemli ölçüde azalttığını söylüyor. Özellikle genç bireylerin kalp hastalıklarının yalnızca ileri yaşlarda görüldüğü düşüncesinden uzaklaşmaları gerektiğini vurgulayan Torun, “Kalp sağlığını korumanın en etkili yolu, hastalık ortaya çıkmadan önce önlem almaktır” diyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı