Türkiye’nin dış ticaret verileri Mayıs 2026’da her iki yönde de gerileme kaydetti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle açıklanan geçici verilere göre, ihracat geçen yılın aynı ayına kıyasla %9,5 düşüşle 22 milyar 461 milyon dolar olurken, ithalat %10,8 azalarak 28 milyar 71 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu düşüş, küresel ekonomik belirsizliklerin ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların etkisiyle dikkat çekiyor.
Ocak-Mayıs Döneminde Toparlanma Sinyali
Yılın ilk beş ayına bakıldığında ise daha farklı bir tablo ortaya çıkıyor. Ocak-Mayıs 2026 döneminde ihracat bir önceki yılın aynı dönemine göre %0,2 artarak 111 milyar 118 milyon dolara, ithalat ise %1,1 yükselerek 153 milyar 834 milyon dolara ulaştı. Bu artış, ilk çeyrekteki canlanmanın Mayıs ayındaki daralmayı kısmen telafi ettiğini gösteriyor.
Enerji ve altın hariç tutulduğunda düşüş daha belirgin hale geliyor. Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat, Mayıs’ta %11,5 azalarak 20 milyar 500 milyon dolara geriledi. Aynı kapsamda ithalat ise %16,2 düşüşle 21 milyar 25 milyon dolar oldu. Bu durum, enerji ve altın kalemlerinin dış ticaretteki ağırlığını bir kez daha ortaya koyuyor.
Dış Ticaret Açığı ve Karşılama Oranı
Mayıs ayında dış ticaret açığı, bir önceki yılın aynı ayına göre %15,6 azalarak 5 milyar 610 milyon dolara indi. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise %78,9‘dan %80,0‘a yükseldi. Ancak Ocak-Mayıs döneminde açık %3,6 artışla 42 milyar 716 milyon dolara çıkarken, karşılama oranı %72,9‘dan %72,2‘ye geriledi. Bu, yıl genelinde dengesizliğin arttığına işaret ediyor.
Enerji ve altın hariç dış ticaret açığı Mayıs’ta sadece 525 milyon dolar olurken, dış ticaret hacmi %13,9 azalarak 41 milyar 525 milyon dolar oldu. Bu kapsamda ihracatın ithalatı karşılama oranı %97,5 gibi yüksek bir seviyeye ulaştı.
Sektörel Dağılım ve İlk 5 Ülke
Mayıs ayında ihracatta imalat sanayinin payı %94,5 ile başı çekerken, tarım %3,3, madencilik %1,6 pay aldı. İthalatta ise ara malları %72,7 ile en büyük kalemi oluşturdu; sermaye malları %13,4, tüketim malları %13,8 oldu.
Ülke bazında ihracatta Almanya 1 milyar 714 milyon dolarla ilk sırada yer alırken, onu ABD (1 milyar 520 milyon dolar), Birleşik Krallık (1 milyar 380 milyon dolar), İtalya (1 milyar 144 milyon dolar) ve İspanya (922 milyon dolar) takip etti. İlk 5 ülke, toplam ihracatın %29,7‘sini oluşturdu. İthalatta ise Rusya Federasyonu 3 milyar 758 milyon dolarla zirvedeydi; Çin (3 milyar 431 milyon dolar), Almanya (2 milyar 40 milyon dolar), ABD (1 milyar 208 milyon dolar) ve İtalya (1 milyar 57 milyon dolar) izledi. Bu beş ülke, toplam ithalatın %40,9‘unu karşıladı.
Mevsimsel ve Teknoloji Verileri
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre, Mayıs’ta bir önceki aya kıyasla ihracat %0,8, ithalat %1,9 azaldı. Takvim etkisinden arındırılmış seride ise geçen yılın aynı ayına göre ihracat %4,8, ithalat %4,3 arttı. Teknoloji yoğunluğu açısından, yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatı içindeki payı Mayıs’ta %3,1, Ocak-Mayıs döneminde ise %3,4 olarak gerçekleşti. İthalatta bu oran Mayıs’ta %11,8, Ocak-Mayıs’ta %11,9 oldu.
Önümüzdeki aylarda küresel talep, enerji fiyatları ve jeopolitik gelişmeler dış ticaretin seyrini belirleyecek. Mayıs ayındaki daralmaya rağmen, yılın ilk beş ayındaki ılımlı artış, ihracatçıların çeşitlendirme stratejileriyle dengelenmeye çalışıldığını gösteriyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı