Yaz aylarının gelmesiyle birlikte piknik, kamp ve doğa aktiviteleri artarken, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) riski de yükseliyor. Acıbadem Taksim Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilara Akman, kene tutunmasının erken fark edilmediğinde ölümcül sonuçlara yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Hastalık, enfekte kenelerin insan vücuduna tutunmasıyla bulaştığı gibi, enfekte hayvanların kan ve vücut sıvılarıyla temas ya da hastaların kan ve vücut sıvılarıyla korunmasız temas sonucu da yayılabiliyor.
Dr. Akman, KKKA’nın genellikle kene tutunmasından 1-3 gün sonra, en geç 10 gün içinde belirti verdiğini belirtiyor. İlk bulgular arasında ani başlayan yüksek ateş, halsizlik, kas-eklem ağrıları, baş ağrısı, bulantı, karın ağrısı ve ishal yer alıyor. İlerleyen dönemde ciltte morluklar, burun veya diş eti kanaması, idrar ya da dışkıda kanama gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor. Özellikle ateşle birlikte yaygın vücut ağrısı ve kanama bulguları olan hastalarda KKKA mutlaka akla getirilmelidir.
Korunma Yöntemleri Hayat Kurtarıyor
Dr. Akman, KKKA’dan korunmak için alınması gereken önlemleri sıralıyor. Açık alanlarda koruyucu kıyafet giymek ilk sırada geliyor. Piknik, kamp, doğa yürüyüşü veya tarla-bahçe işleri sırasında mümkün olduğunca uzun kollu giysiler tercih edilmeli, pantolon paçaları çorap içine sokulmalıdır. Açık renkli kıyafetler, kenelerin daha kolay fark edilmesini sağlar.
Kene kovucu ürünler de riskli bölgelerde koruyucu olabilir. Cilde veya kıyafetlere uygulanabilen, Sağlık Bakanlığı onaylı bu ürünlerin kullanım talimatlarına uygun şekilde kullanılması gerekiyor.
Doğadan Dönüşte Vücut Kontrolü Şart
Kene genellikle saçlı deri, kulak arkası, koltuk altı, kasık bölgesi, diz arkası gibi fark edilmesi zor alanlara tutunuyor. Açık alandan dönüşte, kişinin hem kendisini hem de çocuklarını tüm kıyafetlerini çıkararak dikkatlice kontrol etmesi büyük önem taşıyor. Kene vücuttan ne kadar kısa sürede uzaklaştırılırsa hastalık riski o kadar azalıyor.
Dr. Akman, keneyi çıkarmak için yanlış yöntemlerden kaçınılması gerektiğini vurguluyor. Kenenin üzerine kolonya, sigara, sabun, deterjan veya kimyasal madde dökmek, kenenin strese girerek taşıdığı virüsü daha fazla salgılamasına neden olabilir ve bulaş riskini artırabilir.
Keneye Çıplak Elle Temas Etmeyin
Kene ezilmemeli, çıplak elle tutulmamalıdır. Virüs, ezilen kenenin vücut sıvılarıyla temas sonrası da bulaşabilir. Bir cımbız veya kene kartı yardımıyla, kenenin vücuda girdiği en yakın noktadan (baş kısmından) tutularak tek hamlede dik bir şekilde çekilmelidir. Eğer kişi kendine güvenemiyorsa, vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.
Hayvan teması sırasında da dikkatli olunması gerekiyor. Sadece kene değil, enfekte hayvanların kan ve vücut sıvılarıyla temas da hastalık bulaşına neden olabilir. Özellikle hayvancılıkla uğraşan kişilerin eldiven ve koruyucu ekipman kullanması büyük önem taşıyor.
10 Gün Boyunca Belirtilere Dikkat
Dr. Akman, kene tutunması durumunda kişinin ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı veya kanama bulguları açısından dikkatli olması gerektiğini belirtiyor. Özellikle ilk 10 gün kritik önem taşıyor. Herhangi bir şikayet gelişmesi halinde mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. KKKA, tedavisi ihmal edildiğinde ağır sonuçlara yol açabilen ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır. Tüm tedavi yöntemlerine rağmen bazen ağır vakalar kaybedilebildiği için, korunma önlemleri kritik önem taşımaktadır. Doğru bilgi, erken farkındalık ve basit korunma yollarıyla hastalık büyük ölçüde önlenebilir.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı