Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, Türkiye ile Somali arasında imzalanan ‘Ayni Hibe Desteği Anlaşması’nı onaylayarak kritik bir adım attı. Anlaşma, iki ülke arasındaki ilişkileri yeni bir boyuta taşırken, meclis görüşmelerinde siyasi partilerin temsilcileri Türkiye’nin Afrika politikası, dış yardımlar ve bölgesel etkinlik konularında önemli değerlendirmelerde bulundu.
Anlaşmanın Detayları ve Ekonomik Boyut
TBMM’de kabul edilen kanun teklifi, Türkiye’nin Somali’ye sağlayacağı ayni hibe desteğini kapsıyor. Görüşmeler sırasında Yeni Yol Partisi Bursa Milletvekili Cemalettin Kani Torun, Türkiye’nin Somali’ye ihracatının 273 milyon dolara ulaştığını ve Türk şirketlerinin doğrudan yatırımlarının 100 milyon doları aştığını açıkladı. Torun, bu faaliyetlerin ‘kazan-kazan’ anlayışına dayandığını ve Somali’deki Türk varlığının bölgedeki emperyal güçlere karşı bir denge unsuru oluşturduğunu vurguladı.
Öte yandan İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş, Türkiye’nin son 10 yılda Somali’ye yaptığı yardımların 1 milyar doları aştığını belirterek hükümetin dış yardım politikalarını eleştirdi. Türkeş, ekonomik sıkıntılar yaşayan vatandaşların durumuna dikkat çekerek, bu yardımların yurt içindeki sorunlar göz önüne alındığında sorgulanması gerektiğini ifade etti.
Güvenlik ve Bölgesel İstikrar Vurgusu
MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın, Somali ve çevresindeki güvenlik risklerinin uluslararası ticareti tehdit ettiğini belirtti. Aydın, Türkiye’nin bölgede barış ve istikrarı önceleyen sorumluluklar üstlendiğini söyleyerek, anlaşmanın bu bağlamda önemli olduğunu dile getirdi. DEM Parti Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç ise konuşmasında bölgesel gelişmelere değinerek, Türk-Kürt ittifakının önemine vurgu yaptı ve bu işbirliğinin bölge istikrarına katkı sağlayacağını belirtti.
Muhalefet ve İktidarın Farklı Perspektifleri
CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, partisinin anlaşmanın içeriğine doğrudan karşı olmadığını ancak Türkiye-Somali ilişkilerinin ‘asimetrik ve belirsiz’ bir zeminde ilerlediğini savundu. Emir, Türkiye’nin dış politikada Batı ile ilişkilerine yönelik eleştirilerde bulunarak, Somali ile yapılan anlaşmanın bu bağlamda daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta ise Türkiye’nin Afrika’da ‘yapmak ve onarmak için’ bulunduğunu belirterek, Somali ile ilişkilerin dostluk ve kardeşlik temelinde güçlendiğini söyledi. Usta, anlaşmanın iki ülke arasındaki bağları daha da pekiştireceğini vurguladı.
Dikkat çeken bir diğer detay ise, tüm parti temsilcilerinin Türkiye’nin Somali’deki varlığının bölgesel dengeler açısından önemli olduğu konusunda hemfikir olmasıydı. Ancak yardımların büyüklüğü ve yöntemi konusunda farklı görüşler öne çıktı. Muhalefet partileri, özellikle ekonomik kriz döneminde bu tür yardımların sorgulanması gerektiğini savunurken, iktidar partisi bunun stratejik bir yatırım olduğunu belirtti.
Anlaşmanın onaylanmasıyla birlikte, Türkiye’nin Somali’deki insani yardım ve kalkınma projelerine hız kesmeden devam etmesi bekleniyor. Önümüzdeki dönemde, iki ülke arasındaki ticaret hacminin artması ve Türk şirketlerinin Somali’deki yatırımlarının daha da büyümesi öngörülüyor. Bu gelişme, Türkiye’nin Afrika Boynuzu’ndaki etkinliğini artırırken, bölgesel istikrara da katkı sağlayacak.
Kaynak: PİHA