Türkiye’nin su ürünleri sektöründe tarihi bir dönüşüm yaşanıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı verileri, yetiştiricilik üretiminin avcılığı geride bırakarak toplam üretimde en büyük paya ulaştığını ortaya koydu. Toplam su ürünleri üretimi, bir önceki yıla kıyasla yüzde 11,1’lik bir artışla 1 milyon 37 bin 19 ton olarak gerçekleşti. Bu artışta, özellikle yetiştiricilik sektöründeki istikrarlı büyüme belirleyici oldu.
Yetiştiricilik Avcılığı Geride Bıraktı
2025 yılı itibarıyla su ürünleri üretiminin dağılımı dikkat çekici bir tablo çiziyor. Toplam üretimin yüzde 60,4’ü yetiştiricilik yoluyla elde edilirken, avcılık yoluyla elde edilen deniz balıklarının payı yüzde 33,4’te kaldı. Diğer deniz ürünleri ve iç su avcılığı ise sırasıyla yüzde 3,1 ve yüzde 3,1 oranında katkı sağladı. Bu veriler, yetiştiriciliğin sektördeki ağırlığını açıkça ortaya koyuyor.
Toplam su ürünleri avcılığı miktarı ise 2025’te yüzde 15,3 artarak 410 bin 428 ton seviyesine yükseldi. Deniz ürünleri avcılığında yüzde 17,3’lük bir artış gözlenirken, iç su ürünleri avcılığında yüzde 4,3 oranında bir düşüş kaydedildi. Bu durum, deniz avcılığının canlılığını koruduğunu ancak iç sulardaki baskının arttığını gösteriyor.
Hamsi Liderliğini Sürdürüyor
Avlanan deniz balıkları miktarı 346 bin 366 ton olarak kayıtlara geçti. Tür bazında en çok avlanan balık, 245 bin 261 ton ile hamsi oldu. Hamsiyi sırasıyla 28 bin 388 ton ile çaça ve 19 bin 667 ton ile sardalya takip etti. Bu üç tür, deniz avcılığının büyük bölümünü oluşturuyor.
Öte yandan, yetiştiricilik yoluyla üretim yüzde 8,6 artarak 626 bin 591 tona ulaştı. Bu üretimin yüzde 70,4’ü denizlerde, yüzde 29,6’sı ise iç sularda gerçekleştirildi. İç sularda en çok yetiştirilen tür 185 bin 310 ton ile alabalık olurken, denizlerde 174 bin 859 ton ile levrek ve 164 bin 643 ton ile çipura öne çıktı. Levrek ve çipura, deniz yetiştiriciliğinin lokomotif türleri olarak dikkat çekiyor.
Sektörün Geleceği ve Beklentiler
Yetiştiricilik üretimindeki bu artış, Türkiye’nin su ürünleri sektöründe sürdürülebilir üretim modellerine yöneldiğini gösteriyor. Avcılık üretimindeki dalgalanmalar ve stokların korunmasına yönelik çabalar, yetiştiriciliği daha cazip hale getiriyor. Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda yetiştiricilik payının daha da artmasını bekliyor. Özellikle levrek, çipura ve alabalık gibi türlerdeki üretim kapasitesinin genişletilmesi, ihracat potansiyelini de olumlu etkileyebilir. TÜİK verileri, sektörün büyüme trendini koruduğunu ve yetiştiriciliğin bu büyümede kilit rol oynadığını ortaya koyuyor.
Kaynak: PİHA