Ayvalık Belediyesi tarafından organize edilen Köy Enstitüleri Fikir ve Kültür Günleri, 11-12 Nisan tarihlerinde altıncı kez gerçekleştirildi. Türkiye’nin en önemli eğitim miraslarından birini konu alan bu etkinlik dizisi, kuruluşunun 86. yılında aydınlanma değerlerini yeniden gündeme taşıdı. İki gün süren program, bilgi, sanat ve dayanışma temaları çerçevesinde yoğun bir katılımla tamamlandı.
Bir Cumhuriyet Devriminin Anısına
Etkinliğin açılış konuşmasını yapan Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin, Köy Enstitüleri’nin yalnızca bir eğitim projesi olmadığını vurguladı. Ergin, bu kurumların Hasan Âli Yücel öncülüğünde hayata geçirilen bir Cumhuriyet devrimi ve aydınlanma hamlesi olduğunu ifade etti. Genç Türkiye Cumhuriyeti’nin eğitim alanındaki en ilerici adımlarından biri olarak nitelendirilen bu model, fikri hür, vicdanı hür kuşaklar yetiştirmeyi hedefliyordu. Ülke genelinde kurulan 21 enstitüde binlerce öğretmen eğitim gördü ve bu mezunlar Anadolu’nun dört bir yanında aydınlanma meşaleleri haline geldi.
Başkan Ergin, enstitülerden mezun olanların yalnızca öğretmen olmadığını, aynı zamanda üreten, sorgulayan ve çok yönlü bireyler olduğunu belirtti. Bu kişilerin ziraatçı, eğitimci, sağlıkçı roller üstlendiğini, inşaat yaptığını, sanatla ilgilendiğini ve topluma yön verdiğini söyledi. Ancak bu büyük aydınlanma hamlesinin dönemin bazı çevrelerini rahatsız ettiğini ve enstitülerin kapatıldığını ekledi.
Eğitim Tarihinde Bir Kırılma Noktası
Mesut Ergin, Köy Enstitüleri’nin en verimli döneminde kapatılmasının Türkiye’nin eğitim tarihindeki en büyük kırılmalardan biri olduğunu dile getirdi. Kırsal kalkınmayı sağlamak amacıyla kurulan bu modelin yalnızca eğitim değil, aynı zamanda bir toplumsal dönüşüm projesi olduğunu vurguladı. Sistemin aklı ve bilimi esas aldığını, üretime dayandığını ve eşit yurttaşlık bilincini güçlendirdiğini ifade etti.
Ergin, enstitülü öğretmenlerin temel amacının geleneksel yöntemlerle tarım yapan köylüyü modern tekniklerle buluşturmak, ekonomik kalkınmayı sağlamak ve özgür bireyler yetiştirmek olduğunu söyledi. Bu yönüyle Köy Enstitüleri’nin Mustafa Kemal Atatürk’ün aydınlanma devriminin somut yansımalarından biri haline geldiğini belirtti. Türk aydınlanmasının öncüleri Hasan Âli Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç‘un bu büyük eğitim devriminin mimarları olarak tarihe geçtiğini ve onların unutulmasının mümkün olmadığını ekledi.
İki Günlük Yoğun Program
Bu yılki etkinlik programı kapsamında, Köy Enstitüleri deneyimi üzerinden eğitim, bilim, kültür ve sanat alanlarında çeşitli başlıklar ele alındı. Rauf Denktaş Kültür Merkezi iki gün boyunca değerli etkinliklere ev sahipliği yaptı. Ünlü yönetmen Ezel Akay ve yazar Barış İnce, Belediye Başkanı Mesut Ergin ile keyifli bir söyleşi gerçekleştirdi. Nejat Uygur Sahnesi‘nde ise “Yan Rol” isimli tiyatro gösterimi büyük ilgiyle izlendi.
Etkinliklerin ikinci gününde, “Kitabın Rüyası” belgesel gösteriminin ardından düzenlenen panele yazar Latife Tekin, yazar Aslı Atasoy ile gazeteci-yazar Kadri Gürsel katıldı. Panel, katılımcıların Köy Enstitüleri mirası üzerine derinlemesine değerlendirmeler yapmasına olanak sağladı.
Kültürel Mirasın Sürekliliği
Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin, etkinliğin Atölye Kültür Sanat organizasyonu ve belediye ev sahipliğinde altıncı kez gerçekleştirildiğini ifade etti. İlki 2021 yılında yapılan bu etkinlik dizisinin geride kalan beş yılda çok sayıda sanatçı, yazar, gazeteci ve bilim insanını kentte ağırladığını belirtti. Eğitim, bilim, kültür, sanat ve edebiyat alanlarında düzenlenen etkinliklerle kentin kültür gündemine katkı sunmayı hedeflediklerini söyledi.
Ergin, Köy Enstitüleri üzerine nitelikli ve sürekli içerik üreten bu etkinliğin önemine dikkat çekti. Bu büyük mirasın önünde saygıyla eğildiklerini, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Kurucu Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel‘i, İsmail Hakkı Tonguç‘u ve tüm Köy Enstitülü eğitimcileri minnet ve rahmetle andıklarını ifade etti. 86. yıldönümünde tüm Köy Enstitülü eğitimcileri saygıyla selamladı.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı