Dünya genelinde her yıl 3,2 ila 5 milyon kişinin ölümüne neden olan fiziksel hareketsizlik, bulaşıcı olmayan hastalıklar arasında en önemli risk faktörlerinden biri olarak öne çıkıyor. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Semih Akı, hareketsiz yaşam tarzının yol açtığı tehlikelere dikkat çekerek, düzenli egzersizin erken ölüm riskini yüzde 30 ila 40 oranında azalttığını vurguladı.
Hareketsizlik ve Ölüm Oranları Arasındaki Çarpıcı Bağlantı
Prof. Dr. Akı, haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş yapan bireylerde erken ölüm riskinin belirgin şekilde düştüğünü belirtti. Ancak küresel veriler, yetişkinlerin yüzde 27,5’inin bu minimum aktivite seviyesini karşılayamadığını gösteriyor. İstanbul’da 2023 yılında yapılan bir araştırma da benzer bir tabloyu ortaya koyuyor: Haftada 150 dakikanın üzerinde fiziksel aktivite yapanların oranı yalnızca yüzde 38,7 iken, yaklaşık yüzde 61,3 önerilen seviyenin altında kalıyor. Uzman, “Haftada 1000–2000 kilokalori enerji harcamasına denk gelen 3 ila 5 saatlik tempolu egzersizin ölüm oranlarını belirgin şekilde azalttığını biliyoruz” dedi.
Evde Basit Adımlarla Hareketsizliği Yenmek Mümkün
Hareketsizliğin olumsuz etkilerini azaltmak için ev ortamında uygulanabilecek basit adımlar etkili bir başlangıç sunuyor. Prof. Dr. Akı, “Gün içerisinde kısa süreli esneme hareketlerine yer vermek, belirli aralıklarla ayağa kalkarak hareket etmek ya da asansör yerine merdivenleri tercih etmek küçük ama önemli değişiklikler arasında sayılabilir” ifadelerini kullandı. Fiziksel aktivite düzeyini değerlendirmede kullanılan MET kavramına da değinen Akı, orta şiddetteki aktivitelerin genellikle 3 ile 6 MET aralığında sınıflandırıldığını belirtti. Tempolu yürüyüş, saatte yaklaşık 180–360 kilokalori enerji harcatırken, merdiven çıkma ve bahçe işleri de benzer düzeyde enerji tüketimi sağlıyor.
Ofis Çalışanlarında Boyun Ağrısı Tehlikesi
Uzun süre aynı pozisyonda oturmak, özellikle ofis çalışanlarında boyun ağrısını artırıyor. Prof. Dr. Akı, verilere göre çalışanların yaklaşık yüzde 42 ila 63’ünün yılda en az bir kez bu şikâyeti yaşadığını belirtti. Bir araştırmada bu oran kadınlarda yüzde 45,5 olarak belirlenirken, kadınların boyun ağrısı geliştirme olasılığının erkeklere kıyasla yaklaşık iki kat daha yüksek olduğu görülüyor. Düzenli fiziksel aktivite ise bu riski azaltmada önemli bir rol oynuyor. Uzman, “Gün içinde verilen kısa hareket molaları ve basit egzersizler, altta yatan başka bir sağlık sorunu yoksa şikâyetlerin hafiflemesine katkı sağlayabilir” dedi.
Hareketsiz bir yaşam tarzının yol açtığı sağlık sorunlarına karşı atılacak en küçük adımlar bile büyük fark yaratabilir. Prof. Dr. Akı, hareketli bir yaşam tarzını benimsemenin yalnızca yaşam kalitesini artırmakla kalmadığını, aynı zamanda yaşam süresine de doğrudan katkı sağladığını vurguluyor. Uzmanlar, haftada en az 150 dakikalık orta şiddette fiziksel aktiviteyi herkesin günlük rutinine eklemesini öneriyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı