Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılı Mart ayına ait dış ticaret endekslerini açıkladı. Verilere göre, dış ticaret haddi geçen yılın aynı dönemine kıyasla 4,9 puan artarak 87,6‘dan 92,5‘e çıktı. Bu yükseliş, ihracat fiyatlarındaki artışın ithalat fiyatlarındaki artışı geride bırakmasından kaynaklandı. Ancak ihracat miktar endeksinde yaşanan yüzde 16,7’lik düşüş, dikkatleri bu alana çevirdi.
İhracatta Birim Değer Artarken Miktar Geriledi
Mart ayında ihracat birim değer endeksi, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,3 arttı. Alt kalemler incelendiğinde, gıda, içecek ve tütünde yüzde 11,7, ham maddelerde yüzde 15,4, yakıtlarda yüzde 33,3 ve imalat sanayinde yüzde 10,2 artış kaydedildi. Buna karşın ihracat miktar endeksi yüzde 16,7 gerileyerek 131,7 seviyesine indi. En sert düşüş, yüzde 33,1 ile yakıt grubunda yaşandı. Bu durum, ihracat gelirlerinin artmasına rağmen fiziki hacmin daraldığını gösteriyor.
İthalatta Fiyat ve Miktar Artışı Birlikte Geldi
İthalat tarafında birim değer endeksi, yıllık bazda yüzde 6,3 yükseldi. Aynı dönemde ithalat miktar endeksi de yüzde 1,8 artış gösterdi. Gıda, içecek ve tütün grubunda ithalat miktarı yüzde 20,7 oranında arttı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre, şubat ayına kıyasla ihracat miktar endeksi yüzde 4,7 düşerken, ithalat miktar endeksi yüzde 2,5 artarak 131,3 oldu. Bu veriler, iç talebin canlılığını koruduğuna işaret ediyor.
Dış Ticaret Haddindeki İyileşme Ne Anlama Geliyor?
Dış ticaret haddinin yükselmesi, ihracat fiyatlarının ithalat fiyatlarına göre daha hızlı arttığı anlamına geliyor. Bu durum, Türkiye’nin her bir birim ihracat karşılığında daha fazla ithalat yapabildiğini gösteriyor. Ancak ihracat miktarındaki düşüş, bu avantajın sınırlı kalmasına neden olabilir. Uzmanlar, özellikle yakıt grubundaki sert düşüşün, küresel talep koşulları ve jeopolitik gelişmelerle ilişkili olduğunu belirtiyor.
Önümüzdeki dönemde dış ticaret haddinin seyri, enerji fiyatları ve küresel ticaret dinamiklerine bağlı olacak. TÜİK verileri, dış ticarette fiyat avantajının devam ettiğini ancak hacim kaybının dikkatle izlenmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Ekonomi yönetiminin ihracatı teşvik politikalarıyla miktar endeksini canlandırması bekleniyor.
Kaynak: PİHA