Mudanya Belediyesi’nin titizlikle restore ettiği tarihi Taş Mektep binası, artık ‘Hafıza’ adıyla kültür dünyasına kazandırıldı. Tirilye’nin antik çağlardan günümüze uzanan zengin geçmişini, üretim kültürünü ve mübadele hafızasını gelecek kuşaklara aktarmayı hedefleyen bu mekan, kapılarını ziyaretçilere açtı. Aylar süren arşiv taramaları ve küratoryal çalışmalar sonucu hazırlanan sergi, bölgenin toplumsal belleğini canlı tutmayı amaçlıyor.
Kapsamlı Bir Hazırlık Süreci
Belediye Başkanı Deniz Dalgıç, Taş Mektep Hafıza’nın hayata geçirilmesi için yoğun bir emek harcandığını vurguladı. Envanterlerin taranması, arşiv kayıtlarının incelenmesi, eski fotoğrafların toplanması ve Resmi Gazete nüshalarından salnamelere kadar pek çok kaynağın değerlendirildiğini belirten Dalgıç, ‘Tirilye’nin eğitim hayatı, üretim kültürü, zeytincilik, denizle bağı, mübadele hafızası ve gündelik yaşamını bütüncül bir şekilde anlatan bir içerik oluşturduk’ dedi. Her bir fotoğraf, pano, eşya ve belgenin bu çalışmanın ürünü olduğunu ifade etti.
Tarihe Yolculuk: Antik Limanlardan Cumhuriyet’e
Ziyaretçiler, Taş Mektep Hafıza’da Tirilye’nin antik dönem liman ağlarından Osmanlı’daki zeytin ve kıyı ticaretine, Roma dönemi dini yapılarından Cumhuriyet yıllarındaki eğitim hayatına kadar geniş bir zaman diliminde yolculuğa çıkıyor. Sergide zeytincilik, balıkçılık, ipekböcekçiliği ve gündelik yaşam kültürüne ayrılmış özel bölümler bulunuyor. Erken Cumhuriyet dönemine ait bir gelinlik, Darüleytam fotoğrafları, okul belgeleri ve üretim ekipmanları gibi tarihi objeler, bölge halkının izlerini günümüze taşıyor.
Mübadele Bölümü: Hafızanın En Çarpıcı Parçası
Serginin en dikkat çekici alanlarından biri, mübadele bölümü olarak öne çıkıyor. Tirilye’den ayrılan Rumların ve bölgeye yerleşen mübadillerin hikayeleri, arşiv belgeleri, fotoğraflar ve aile kayıtları aracılığıyla anlatılıyor. ‘Geçmişe Mektuplar’ bölümü ise ziyaretçilere kendi düşüncelerini ve duygularını Tirilye’nin hafızasına ekleme fırsatı sunuyor.
Taş Mektep: İki İşlevle Yeniden Hayat Buluyor
20. yüzyılın başında okul olarak inşa edilen ve yıllar boyunca Darüleytam Okulu, Şehir Yatı Mektebi, ilkokul ve ortaokul gibi farklı roller üstlenen tarihi yapı, bundan sonra iki ayrı işlevle hizmet verecek. Taş Mektep Hafıza bölümü, tarihsel anlatıya ev sahipliği yaparken, Taş Mektep Akademi bölümü söyleşiler, atölyeler, seminerler ve kültürel etkinlikler için yaşayan bir mekan olarak kullanılacak. Ayrıca yapı içinde ziyaretçilerin dinlenebileceği ‘Mola Mudanya’ alanı da yer alıyor.
Başkan Dalgıç, ‘Tirilye’nin hafızasını koruma ve geleceğe taşıma irademizin en önemli eserlerinden birini hayata geçirdik. Geçmişimizi, hikayelerimizi, kültürümüzü bu çatı altında görünür kılıyoruz’ diyerek projenin önemini vurguladı. Taş Mektep Hafıza, bölgenin kültürel mirasını yaşatmanın yanı sıra, akademik çalışmalara ve toplumsal buluşmalara da ev sahipliği yaparak Tirilye’nin hafızasını canlı tutmayı hedefliyor.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı