Her yıl 3 Temmuz‘da kutlanan Dünya Plastik Poşet Kullanmama Günü, bu yıl da çevre kirliliğine dikkat çekmek için önemli bir fırsat sundu. Atlas Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi H. İnci Ateş, tek kullanımlık plastik poşetlerin doğada yüzlerce yıl kaldığını ve mikroplastiklere dönüşerek ekosistemi tehdit ettiğini vurguladı. Uzman, plastik kirliliğiyle mücadelede en etkili yolun atığı kaynağında önlemek olduğunu belirtti.
Plastik Poşetlerin Çevresel Etkileri ve Mikroplastik Tehlikesi
Dr. Ateş, plastik poşetlerin kısa kullanım ömrüne rağmen doğada uzun süre kaldığını, kara ve deniz ekosistemlerinde birikerek biyolojik çeşitliliği olumsuz etkilediğini söyledi. Zamanla güneş ışığı ve fiziksel aşınma sonucu mikroplastiklere dönüşen bu atıklar, okyanuslardan içme suyuna, tarım topraklarından atmosfere kadar her yerde tespit ediliyor. Bilimsel çalışmalar, mikroplastiklerin insan kanı, akciğer ve plasenta gibi dokularda bile bulunduğunu gösteriyor. Uzman, bu parçacıkların inflamasyon ve oksidatif stres gibi potansiyel biyolojik etkiler oluşturabileceğine dikkat çekti ancak uzun vadeli sağlık etkileri için araştırmaların sürdüğünü ekledi.
Türkiye’de Ücretli Poşet Uygulaması Başarılı Oldu
Türkiye’de 2019 yılında başlatılan ücretli plastik poşet uygulaması, tüketici davranışlarını değiştirmede önemli rol oynadı. Dr. Ateş, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre 2019-2025 yılları arasında yaklaşık 2,8 milyon ton plastik atığın oluşumunun önlendiğini belirtti. Bu sayede plastik hammadde ithalatında azalma sağlanarak ülke ekonomisine 28 milyar lira katkı sunulduğunu ve 168 bin ton sera gazı emisyonunun engellendiğini ifade etti. Uygulama, Sıfır Atık yaklaşımı ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri kapsamında başarılı bir politika örneği olarak değerlendiriliyor.
Bireysel Tercihlerin Gücü: Bez Çanta ve File Kullanımı
Dr. Ateş, plastik kirliliğiyle mücadelede yalnızca ücretlendirmenin yeterli olmadığını, çevre eğitimi ve geri dönüşüm altyapısının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Bireysel düzeyde bez çanta, file veya uzun ömürlü alışveriş çantalarının tercih edilmesinin doğal kaynak tüketimini azalttığını ve döngüsel ekonomiyi desteklediğini söyledi. Alışverişe hazırlıklı çıkmak, mevcut poşetleri tekrar kullanmak ve gereksiz ambalajdan kaçınmak gibi basit alışkanlıkların plastik atık miktarını önemli ölçüde azaltabileceğini belirtti.
Son olarak Dr. Ateş, Dünya Plastik Poşet Kullanmama Günü’nün bireysel tercihlerin toplumsal ölçekte büyük çevresel kazanımlar sağlayabileceğini hatırlattığını ifade etti. Her alışverişte yeniden kullanılabilir bir çanta tercih etmenin, doğal kaynakların korunmasına, mikroplastik oluşumunun azaltılmasına ve iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sunduğunu sözlerine ekledi.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı