Türkiye’de Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulamasında önemli bir değişiklik yapıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 1 Temmuz 2026 itibarıyla DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları için ödenecek teşvik bedelinin 1 TL olarak belirlendiğini duyurdu. Bu adımla birlikte, geri dönüşüm sürecine katılan tüketiciler her bir ambalaj için daha yüksek bir teşvik almaya başlayacak.
Pilot Uygulamadan Ulusal Sisteme Geçiş
DOA sistemi ilk olarak 2025 yılı Şubat ayında Sakarya’da pilot olarak başlatılmıştı. O dönemde iade edilen her ambalaj için 0,25 TL teşvik ödeniyordu. Temmuz 2025’te ise uygulama “7 Bölge 7 İl” sloganıyla yaygınlaştırıldı. Şimdi ise sistem, 1 Temmuz 2026’da Türkiye genelinde tam kapasiteyle devreye girecek ve teşvik bedeli 1 TL’ye yükseltilecek. Bu artış, geri dönüşüm oranlarını artırmayı ve vatandaşları daha fazla katılıma teşvik etmeyi hedefliyor.
Bakan Kurum’un açıklamasına göre, DOA uygulamasıyla her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüşüme kazandırılması ve ekonomiye yıllık 30 milyar TL seviyesinde doğrudan katkı sağlanması öngörülüyor. Sistem, içecek ambalajlarının doğaya karışmadan toplanarak geri dönüşüm zincirine dahil edilmesini ve yeniden ekonomiye kazandırılmasını amaçlıyor.
Dijital Altyapı ve Kullanıcı Deneyimi
DOA uygulaması, tüketicilere kolay ve dijital bir süreç sunuyor. Vatandaşlar, DOA logolu ambalajları sisteme kayıtlı iade noktalarına veya Depozito İade Makineleri’ne (DİM) teslim ederek teşvik bedellerini anında alabiliyor. Ödeme, kullanıcıların telefonlarına yükleyecekleri DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdanlarına aktarılıyor. Biriken tutarlar daha sonra banka hesaplarına transfer edilebiliyor, ATM’lerden nakit olarak çekilebiliyor veya alışverişlerde kullanılabiliyor.
1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde iade noktası olarak hizmet verecek market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ve HOREKA (otel, restoran, kafe) işletmeleri, iade edilen ve tüketilen içecek ambalajlarını biriktirerek seçtikleri saha operatörüne teslim edecek. Depozitolu içecek satan işletmelerin dbys.gov.tr üzerinden kayıt yaptırması ve birlikte çalışacakları saha operatörünü belirlemesi gerekiyor.
Bakan Kurum: “Atık Yönetiminde Seferberlik Başlatıyoruz”
Bakan Murat Kurum, DOA ile Türkiye’de atık yönetiminde yeni bir seferberlik başlattıklarını vurguladı. Açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde ve Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde yürüttüğümüz Sıfır Atık Hareketi ile Türkiye’de çevre konusunda çok önemli bir farkındalık ve toplumsal dönüşüm süreci başlattık. Şimdi bu anlayışı yeni bir aşamaya taşıyoruz. Sokaklarımızın, parklarımızın, sahillerimizin ve yaşam alanlarımızın daha temiz olduğu bir Türkiye için önemli bir adım atıyoruz. DOA ile vatandaşımızı doğrudan sürecin merkezine alan, teknolojisiyle dünyaya örnek olacak yeni nesil geri dönüşüm uygulamasını hayata geçiriyoruz.”
Bakan Kurum, geri dönüşümü günlük hayatın doğal bir parçası haline getirmeyi hedeflediklerini belirterek, “Vatandaşımız kazanacak, çevremiz kazanacak, Türkiye kazanacak” dedi.
Sistemin Ekonomik ve Çevresel Etkileri
DOA uygulamasının, Türkiye’nin döngüsel ekonomi hedeflerine önemli katkılar sağlaması bekleniyor. Yıllık 25 milyar ambalajın geri dönüşümü sayesinde hem çevre kirliliği azalacak hem de ekonomiye 30 milyar TL değerinde kaynak kazandırılacak. Ayrıca, vatandaşların geri dönüşüm sürecine aktif katılımıyla çevre bilincinin artması hedefleniyor.
Önümüzdeki dönemde, DOA sisteminin yaygınlaşmasıyla birlikte iade noktalarının sayısının artırılması ve mobil uygulamanın kullanımının teşvik edilmesi planlanıyor. Tüketicilerin sisteme kayıt yaptırması ve DOA logolu ambalajları biriktirerek iade noktalarına teslim etmesiyle, geri dönüşüm süreci hız kazanacak.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı